हामी र हाम्रो समाज

1. कक्षा ६
   एकाइ १ हामी र हाम्रो समाज हामी एक्लै किन बाँच्न सक्दैनौँ? हाम्रो गाउँपालिका वा नगरपालिकाले हामीलाई कस्ता सेवा दिन्छ र गाउँठाउँको विकास कसरी हुन्छ?
2. कक्षा ७
   एकाइ १ हामी र हाम्रो समाज गुफामा बस्ने मानिसबाट आजको समाज कसरी बन्यो, र एउटा बच्चा समाजको सदस्य कसरी बन्छ? विद्यालय, अस्पताल, सडक र मोबाइलले जिल्लालाई कसरी अघि बढाउँछन्?
3. कक्षा ८
   एकाइ १ हामी र हाम्रो समाज विकास सडक र भवन मात्र हो कि सोच र जीवनको परिवर्तन पनि? सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहका सरकार के गर्छन्, र बागमती प्रदेश कस्तो छ?
4. कक्षा ९
   एकाइ १ हामी र हाम्रो समाज मानिस एक्लै किन बाँच्न सक्दैन, र सिकार गर्ने साना टोलीबाट आजको समाज कसरी बन्यो? असल समाज बनाउन हामी हरेकले के गर्नुपर्छ?
5. कक्षा १०
   एकाइ १ हामी र हाम्रो समाज हामी परिवार, समुदाय र देशका सदस्य कसरी बन्छौँ? धेरै भाषा, धर्म र संस्कृति भएका मानिसलाई एउटै राष्ट्रमा के कुराले बाँध्छ?

मूल्यमान्यता र नागरिक चेतना

1. कक्षा ६
   एकाइ २ हाम्रा मानव मूल्यमान्यता असल मानिस बन्न आफूभित्र कस्ता बानी चाहिन्छन्? चाडपर्व, सम्पदा र देशका असल व्यक्तिले हामीलाई एकअर्कासँग र देशसँग कसरी जोड्छन्?
2. कक्षा ६
   एकाइ ३ नागरिक चेतना, कर्तव्य र अधिकार अधिकार र कर्तव्य किन एउटै सिक्काका दुई पाटा हुन्? नागरिक भएकाले हामीले के पाउँछौँ, के गर्नुपर्छ, र घर तथा सडकमा कसरी सुरक्षित रहने?
3. कक्षा ७
   एकाइ २ हाम्रा मानव मूल्यमान्यता एउटै गाउँमा फरक धर्म, भाषा र चलनका मानिस कसरी मिलेर बस्छन्? असल मानिसका गुण, हाम्रा संस्कार र प्रेरणादायी व्यक्तित्वले हामीलाई के सिकाउँछन्?
4. कक्षा ७
   एकाइ ३ नागरिक चेतना, अधिकार र कर्तव्य देश बन्न भूमि र मानिस मात्र पुग्छ कि? संविधानले दिएका हक, लोकतान्त्रिक बानी र हाम्रो सुरक्षा गर्ने निकायले हाम्रो दैनिक जीवन कसरी जोगाउँछन्?
5. कक्षा ८
   एकाइ २ हाम्रो मानव मूल्यमान्यता न्याय, शान्ति र अहिंसाले समाजलाई कसरी जोगाउँछन्? हाम्रा सम्पदा, परम्परा र संसारका प्रेरणादायी व्यक्तिले हामीलाई असल मानिस बन्न के सिकाउँछन्?
6. कक्षा ८
   एकाइ ३ नागरिक चेतना, कर्तव्य र अधिकार संविधान र कानुन कसरी बन्छन्, र सरकार तथा अदालतले हाम्रा लागि के गर्छन्? सबैलाई समेट्ने लोकतन्त्रमा नागरिक र राष्ट्रसेवकको भूमिका के हो?
7. कक्षा ९
   एकाइ ३ हाम्रा सामाजिक मूल्यमान्यता नेपालका धर्म, चित्र, मूर्ति र मन्दिरले हामीलाई के सिकाउँछन्? फरक आस्थाका मानिस मिलेर बस्न सहिष्णुता, समानुभूति र शान्ति किन चाहिन्छन्?
8. कक्षा ९
   एकाइ ५ नागरिक चेतना सात संविधानपछि नेपालले आजको संविधान कसरी पायो, र यसले हामीलाई कस्ता हक र कर्तव्य दिएको छ? सुशासन र लोकतन्त्र नागरिकको आचरणमा कसरी टिक्छन्?
9. कक्षा १०
   एकाइ ३ हाम्रा सामाजिक मूल्य र मान्यता पुर्खाबाट पाएका सम्पदा, गीत, बाजा र नाच हामीले कसरी जोगाउने? संसारलाई एउटै परिवार ठान्ने र ज्येष्ठ नागरिकलाई साथ दिने दायित्व किन हाम्रो हो?
10. कक्षा १०
    एकाइ ५ नागरिक चेतना कानुन कसले बनाउँछ, कसले लागु गर्छ र विवाद पर्दा कसले छिनोफानो गर्छ? सचेत नागरिकबिना लोकतन्त्र किन चल्दैन?

सामाजिक समस्या र समाधान

1. कक्षा ६
   एकाइ ४ सामाजिक समस्या र समाधान छुवाछुत, बालविवाह र बोक्सीको आरोप जस्ता नराम्रा चलन किन टिकिरहन्छन् र कसरी हट्छन्? झगडा पर्दा दुवैले जित महसुस गर्ने गरी कसरी मिलाउने?
2. कक्षा ७
   एकाइ ४ सामाजिक समस्या र समाधान समाजमा भेदभाव, फजुल खर्च र झगडा किन हुन्छन्, र सबै मिलेर तिनलाई कसरी हटाउन सकिन्छ? शान्त समाज बनाउने काम आफ्नै मनबाट सुरु हुन्छ।
3. कक्षा ८
   एकाइ ४ सामाजिक समस्या र विकृतिहरू समाजमा विकृति किन जन्मिन्छन् र तिनलाई हटाउन कसले के गर्न सक्छ? द्वन्द्व पर्दा हिंसा नगरी कसरी मिलाउने?
4. कक्षा ९
   एकाइ ४ सामाजिक समस्या र समाधान समाजका समस्या कसरी चिनिन्छन्? तिनलाई हटाउन स्थानीय र राष्ट्रिय संस्था तथा हाम्रै पुराना चलनले कसरी सघाउँछन्?
5. कक्षा १०
   एकाइ ४ सामाजिक समस्या र समाधान चुपचाप सहिएका अन्याय र आँखा चिम्लेर मानिएका चलनले समाजलाई भित्रभित्रै कमजोर बनाउँछन्? समस्याको जरा चिनेर सबै मिल्दा तिनलाई कसरी हटाउन सकिन्छ?

हाम्रो विगत

1. कक्षा ६
   एकाइ ५ हाम्रो विगत पचासभन्दा बढी साना राज्य मिलेर एउटा नेपाल कसरी बन्यो? राणा शासन, प्रजातन्त्र, पञ्चायत र गणतन्त्र हुँदै आजको नेपाल कसरी आयो?
2. कक्षा ७
   एकाइ ५ हाम्रो विगत पृथ्वीनारायण शाहभन्दा अघि आजको नेपालको भूमिमा के थियो? मल्लका मन्दिर, सिँजाको भाषा र चीनसम्म पुगेका अरनिकोले आजको नेपाललाई के दिए?
3. कक्षा ८
   एकाइ ५ हाम्रो विगत लिच्छविको नेपाल कस्तो थियो, र गणतन्त्रपछि के बदलियो? सिन्धु, ग्रिस र रोमका सभ्यता तथा युरोपको पुनर्जागरणले आजको संसारलाई के दिए?
4. कक्षा ९
   एकाइ ७ हाम्रो विगत आजको नेपाल कसरी बन्यो? इतिहासको कुन कुरा अभिलेख र प्रमाणले पुष्टि हुन्छ, र कुन कुरा परम्पराले मात्र भन्छ?
5. कक्षा १०
   एकाइ ७ हाम्रो विगत वि.सं. २००७ को क्रान्तिदेखि गणतन्त्रसम्म नेपाल कसरी आइपुग्यो? संसारलाई हल्लाएका दुई विश्वयुद्धबाट के सिक्न सकिन्छ?

आर्थिक क्रियाकलाप

1. कक्षा ६
   एकाइ ६ नेपालका आर्थिक क्रियाकलापहरू हाम्रा परिवारले कमाइ कसरी गर्छन्? माटो, पानी, वन र सिपालु मानिसले देशलाई कसरी धनी बनाउन सक्छन्?
2. कक्षा ७
   एकाइ ६ हाम्रा आर्थिक क्रियाकलाप खेत, कारखाना र बजार एकअर्कामा कसरी जोडिएका छन्? पसलमा ठगिन नपर्न उपभोक्ताले के जान्नुपर्छ, र सरकारले पैसा कहाँबाट पाउँछ?
3. कक्षा ८
   एकाइ ६ हाम्रो आर्थिक क्रियाकलाप पैसा, बैङ्क र विप्रेषणले हाम्रो कमाइलाई कसरी चलाउँछन्? पर्यटन र वैदेशिक व्यापारबाट नेपालले के पाउँछ, के गुमाउँछ?
4. कक्षा ९
   एकाइ ८ हाम्रा आर्थिक क्रियाकलाप खेती, उद्योग र व्यापारले देशलाई कसरी चलाउँछन्? विदेश नगई आफ्नै गाउँमा राम्रो कमाइ हुने काम कसरी सिर्जना गर्न सकिन्छ?
5. कक्षा १०
   एकाइ ८ आर्थिक क्रियाकलाप ऊर्जा, पर्यटन र रोजगारीले देशलाई कसरी अघि बढाउँछन्? आफ्नो कमाइ जोगाउन र बढाउन के के जान्नुपर्छ?

विकास र विकासका पूर्वाधार

1. कक्षा ९
   एकाइ २ विकासका पूर्वाधार विकास सुरु गर्न पहिले के के चाहिन्छ? पुर्खाको सिप र गाउँकै मानिसले बनाएको योजनाले विकासलाई कसरी टिकाउ बनाउँछन्?
2. कक्षा १०
   एकाइ २ विकास र विकासका पूर्वाधार विकास बाटो र भवनले मात्र नापिन्छ कि मानिसको स्वास्थ्य, शिक्षा र आम्दानीले? आजको विकासले भोलिको पुस्ताको हक खोस्नु हुँदैन, किन?

हाम्रो पृथ्वी

1. कक्षा ६
   एकाइ ७ हाम्रो पृथ्वी पृथ्वीमा कुनै ठाउँ कसरी खोजिन्छ? हिमालदेखि तराईसम्म नेपालको हावापानी, नदी र वन किन फरक फरक छन्?
2. कक्षा ७
   एकाइ ७ हाम्रो पृथ्वी दिन र रात तथा ऋतु किन फेरिन्छन्? हिमाल, पहाड र तराईको धरातल र हावापानीले सात प्रदेशका मानिसको जीवनलाई कसरी फरक बनाउँछ?
3. कक्षा ८
   एकाइ ७ हाम्रो पृथ्वी मौसम र हावापानी किन फरक हुन्छन्, र जलवायु परिवर्तनसँग कसरी जुध्ने? नेपालको सिमाना, छिमेकी देश र विपत्सँग बाँच्ने उपाय के हुन्?
4. कक्षा ९
   एकाइ ६ हाम्रो पृथ्वी अक्षांश र देशान्तरले संसारको कुनै पनि ठाउँ कसरी भेटाउँछन्? धरातल र हावापानीले नेपाल, एसिया, युरोप र अस्ट्रेलियाका मानिसको जीवन कसरी फरक बनाउँछ?
5. कक्षा १०
   एकाइ ६ हाम्रो पृथ्वी पृथ्वीमा कतै बाह्रै महिना पानी पर्छ, कतै वर्षौँसम्म पर्दैन। किन? अनि भुइँ हल्लिरहने देशमा पृथ्वी र नक्सा बुझेर कसरी सुरक्षित रहने?

जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन

1. कक्षा ६
   एकाइ ८ जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन नेपालमा कति मानिस बस्छन् र यो कसरी गनिन्छ? जनसङ्ख्या बढ्दा वा घट्दा हाम्रो जीवनमा के फरक पर्छ?
2. कक्षा ७
   एकाइ ८ जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन नेपालका मानिस उमेर, धर्म, भाषा र जातजातिअनुसार कसरी बाँडिएका छन्? जनसङ्ख्या बदलिँदा गुणस्तरीय जीवनका लागि के गर्नुपर्छ?
3. कक्षा ८
   एकाइ ८ जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन जनसङ्ख्या किन बढ्छ वा घट्छ, र मानिस किन ठाउँ सर्छन्? कहाँ धेरै र कहाँ थोरै मानिस बस्छन्, र त्यसले जीवनमा के फरक पार्छ?
4. कक्षा ९
   एकाइ १० जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन पहिले नेपालका आमाले चार पाँच बच्चा जन्माउँथे, अहिले दुई मात्र, अनि गाउँका युवा विदेशमा छन्। जन्म, मृत्यु र बसाइँसराइले नेपाललाई कसरी बदल्दै छन्?
5. कक्षा १०
   एकाइ १० जनसङ्ख्या र यसको व्यवस्थापन नेपालको जनसङ्ख्या बढ्ने गति किन सुस्त भयो, र मानिस हिमाल र गाउँ छाडेर कता गइरहेका छन्? सुखी परिवार, सफा वातावरण र स्वस्थ समुदाय कसरी बनाउने?

अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सहयोग

1. कक्षा ६
   एकाइ ९ अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, समसामयिक घटना र सूचना प्रविधि नेपाल संसारका अरू देशसँग कसरी जोडिएको छ? मोबाइल र इन्टरनेट सुरक्षित र राम्रोसँग कसरी चलाउने?
2. कक्षा ७
   एकाइ ९ हाम्रो अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सहयोग समुद्रसम्म नपुगेको देश भएकाले नेपाललाई के गाह्रो पर्छ? सार्कका देश र इन्टरनेटले हामीलाई संसारसँग कसरी जोड्छन्?
3. कक्षा ८
   एकाइ ९ अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, समसामयिक घटना र सूचना प्रविधि दूतावास, बिमस्टेक र संयुक्त राष्ट्रसङ्घले नेपाललाई संसारसँग कसरी जोड्छन्? इन्टरनेटमा हुने अपराधबाट आफूलाई कसरी जोगाउने?
4. कक्षा ९
   एकाइ ९ अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, शान्ति र सहयोग सानो देश नेपालका मित्र को को हुन् र संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा यसको भूमिका के छ? संसारका घटना र सूचना प्रविधिले हाम्रो जीवनलाई कसरी छुन्छन्?
5. कक्षा १०
   एकाइ ९ हाम्रो अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र सहयोग भूपरिवेष्टित नेपाल संसारसँग कुन नीतिले सम्बन्ध राख्छ? संसारका देश मिलेर कसरी निर्णय गर्छन्, र टाढाको घटनाले हामीलाई कसरी छुन्छ?

← Social, Explained