कक्षा ९ को विज्ञान: बुझेर पढौँ
कक्षा ९ को विज्ञान तथा प्रविधि विषयका सबै एकाइ पाठ्यपुस्तककै क्रममा, सजिलो भाषामा बुझाइएका छन्। हरेक एकाइमा हल गरिएका उदाहरण, उत्तरसहितका अभ्यास, आफैँ चलाएर हेर्न सकिने चित्र र केही रोचक कुरा छन्। विद्यालयमा जुनसुकै पुस्तक पढाइए पनि यसलाई सँगै पढ्न सकिन्छ।
परीक्षा अभ्यास: पुस्तकका सबै प्रश्न →
इन्टरनेट नहुँदा पनि खोल्न यो पृष्ठ बुकमार्क गर्नुहोस् वा होम स्क्रिनमा राख्नुहोस्। कसरी?
- एन्ड्रोइडमा Chrome: ⋮ मेनु → Add to Home screen
- आइफोनमा Safari: Share → Add to Home Screen
- एकाइ 1 वैज्ञानिक अध्ययन कागती अमिलो लाग्छ, तर “चाख्दा यस्तो लाग्यो” भन्नु प्रमाण होइन। जोसुकैले जाँचेर हेर्न सक्ने गरी कुनै कुरा पक्का गर्नु नै विज्ञान हो। विज्ञान र अनुसन्धान
- एकाइ 2 सजीवहरूको वर्गीकरण बाँदर, अमिबा, दही बनाउने ब्याक्टेरिया र च्याउ सबै सजीव हुन्। यीमध्ये कुन नजिकका नातेदार हुन् र कुन टाढाका? जीव र जीवन
- एकाइ 3 च्याउ झरी परेको भोलिपल्ट च्याउ कहाँबाट उम्रन्छ, र घामबिनै यसले खाना कसरी पाउँछ? च्याउ न बिरुवा हो न जनावर। जीव र जीवन
- एकाइ 4 क्रमविकास आजका सजीव सुरुदेखि नै यस्तै थिए त? जीवाश्म र हाम्रो आफ्नै शरीरले लाखौँ वर्षमा सजीव कसरी बदलिँदै आए भन्ने बताउँछन्। जीव र जीवन
- एकाइ 5 शारीरिक संरचना र जीवन प्रक्रिया पूर्णविरामभन्दा पनि सानो एउटै कोषबाट दौडन, सोच्न र दालभात पचाउन सक्ने शरीर कसरी बन्छ? जीव र जीवन
- एकाइ 6 प्रकृति र वातावरण पोखरीका कुनै पनि जीव अरू जीव र घाम, पानी, हावा तथा हिलोबिना धेरै दिन बाँच्न सक्दैनन्। सबै एकअर्कासँग गाँसिएका छन्। जीव र जीवन
- एकाइ 7 बल र चाल बस किन गुड्न थाल्छ, घुम्तीमा किन मोडिन्छ र ब्रेक लगाउँदा यात्रु किन अगाडि हुत्तिन्छन्? न्युटनले यसको उत्तर बलमा भेटे। भौतिक विज्ञान
- एकाइ 8 सरल यन्त्र इन्जिन र बिजुलीबिना न्यातपोल कसरी बन्यो होला? सरल यन्त्रले सानो बलले ठुलो काम गराउँछ, तर सित्तैँ केही दिँदैन। भौतिक विज्ञान
- एकाइ 9 ऊर्जा भिजेका लुगा सुकाउने घामदेखि स्कुटर चलाउने बिजुलीसम्म, हामीले प्रयोग गर्ने प्रायः सबै ऊर्जा घामबाटै आएको हो। नेपालले ऊर्जा कहाँबाट पाउँछ? भौतिक विज्ञान
- एकाइ 10 तरङ्ग यो पढिरहँदा पनि रेडियो, मोबाइल र प्रकाशका तरङ्ग हाम्रो शरीर भएर पार भइरहेका हुन्छन्। भौतिक विज्ञान
- एकाइ 11 विद्युत् स्विच थिच्नेबित्तिकै कोठा उज्यालो हुन्छ। तामाको तारभित्र के सर्छ, र महिनाको बिजुलीको बिल कसरी हिसाब गरिन्छ? भौतिक विज्ञान
- एकाइ 12 ब्रह्माण्ड रातको आकाशमा देखिने हरेक तारा एउटा सूर्य हो। तारा पनि जन्मन्छन् र मर्छन्। पृथ्वी र अन्तरिक्ष
- एकाइ 13 सूचना तथा सञ्चार प्रविधि 10 cm को सानो बाकस नेपालको आफ्नै भूउपग्रह बन्यो। भूउपग्रह, रेडियो, टिभी र जिपिएसले संसारलाई कसरी जोड्छन्? प्रविधि
- एकाइ 14 परमाणु संरचना र रासायनिक बन्ड केही दर्जन अक्षरबाट हजारौँ शब्द बनेजस्तै 118 ओटा तत्त्वबाट लाखौँ पदार्थ बनेका छन्। परमाणु एकअर्कासँग किन र कसरी जोडिन्छन्? रसायन विज्ञान
- एकाइ 15 रासायनिक प्रतिक्रिया कागती हाल्दा दुध फाट्छ, फलाममा खिया लाग्छ, दाउरा खरानी हुन्छ। यस्ता परिवर्तनमा परमाणु नहराई नयाँ पदार्थ कसरी बन्छन्? रसायन विज्ञान
- एकाइ 16 ग्यास एउटै सासमा भित्र जाने हावा न देखिन्छ, न यसको गन्ध आउँछ। तैपनि यसका ग्यासबिना हामी केही मिनेट पनि बाँच्न सक्दैनौँ। रसायन विज्ञान
- एकाइ 17 धातु र अधातु स्टिलको चम्चा टल्किन्छ र खस्दा टिङ्ङ बज्छ, काठको चम्चा भने धमिलो हुन्छ। यस्तो फरक किन हुन्छ, र कुन धातु शरीरलाई चाहिन्छन् अनि कुन विषालु हुन्छन्? रसायन विज्ञान
- एकाइ 18 कार्बन र यसका यौगिकहरू ध्वाँसो र हिरा उही कार्बनबाट बनेका छन्। हामीले खाने भात, लगाउने कपडा र हाम्रो DNA पनि कार्बनकै यौगिक हुन्। रसायन विज्ञान
- एकाइ 19 कृषि क्षेत्रमा प्रयोग हुने पदार्थहरू हाम्रा लगभग सबै खाना बिरुवाले बनाउँछन्। खेतलाई उर्वर राख्दै बाली कसरी जोगाउने, र मल तथा विषादीको लापर्बाहीले के हानि गर्छ? रसायन विज्ञान
यो पुस्तक कसरी पढ्ने
हरेक एकाइमा पाठ्यक्रमको त्यही भाग पाठ्यपुस्तककै क्रममा छ, र एकाइको शीर्षकमुनि पाठ्यपुस्तकको पृष्ठ नम्बर दिइएको छ। तपाईँको विद्यालयमा जुनसुकै पुस्तक पढाइए पनि यसलाई सँगसँगै पढ्न सकिन्छ। थोप्लाले रेखाङ्कित शब्दमा थिच्दा वा माउस राख्दा त्यसको अङ्ग्रेजी नाम देखिन्छ। यसभित्र:
- हल गरिएका उदाहरण: पहिले आफैँ हल गर्ने कोसिस गर्नुहोस्; उत्तर नखोलेसम्म लुकेको रहन्छ।
- आफैँ गर्नुहोस् का प्रश्न र हरेक एकाइको अभ्यास, संकेत र उत्तरसहित; तयार भएपछि खोल्नुहोस्।
- चलाएर हेर्ने चित्र: तानेर, सारेर वा बदलेर के हुन्छ हेर्नुहोस्।
- के तपाईँलाई थाहा छ?: विज्ञानका रोचक कथा र अचम्मका कुरा।
यो पाठ्यपुस्तकको सहायक सामग्री हो, पाठ्यपुस्तकको सट्टा होइन। विद्यालयमा पढाइने पुस्तक नै पढ्नुहोस् र कुनै कुरा फरक परे शिक्षकको कुरा मान्नुहोस्। यहाँका तथ्य पाठ्यपुस्तक र अरू भरपर्दा स्रोतसँग जाँचिएका छन्, तर विषयका विज्ञले अझै समीक्षा गरेका छैनन्। गल्ती भेटे हामीलाई भन्नुहोस्।
