Skip to content

← Nepali, Explained

कक्षा १० को नेपाली: बुझेर पढौँ

कक्षा १० को नेपाली पाठ्यपुस्तकका पाठ पाठ्यपुस्तककै क्रममा बुझाइएका छन्। हरेक पाठको अर्थ अनुच्छेद अनुच्छेद गरी हाम्रै शब्दमा खोलिएको छ, कठिन शब्द, टुक्का र उखानको अर्थ दिइएको छ, सबै अभ्यासका उत्तर लुकाएर राखिएका छन्, व्याकरण सरल ढङ्गले सिकाइएको छ र रचनाका लागि योजनासहित नमुना दिइएको छ। एसईईको तयारी गर्ने जुनसुकै विद्यार्थीले यसलाई पाठ्यपुस्तकसँगै पढ्न सक्छन्।

(करिब 7 MB) अफलाइन पढ्न डाउनलोड हुँदै छ… 0 मध्ये 0 एकाइ अफलाइन पढ्न डाउनलोड भयो · · डाउनलोड हुन सकेन।
इन्टरनेट नहुँदा पनि खोल्न यो पृष्ठ बुकमार्क गर्नुहोस् वा होम स्क्रिनमा राख्नुहोस्। कसरी?
  • एन्ड्रोइडमा Chrome: ⋮ मेनु → Add to Home screen
  • आइफोनमा Safari: Share → Add to Home Screen
  1. एकाइ 1 उज्यालो यात्रा सयौँपटक घोटिएपछि दाउरो पनि चन्दन बन्छ। असल कर्म र दृढ सङ्कल्पले साधारण मान्छेलाई कसरी संसारकै गौरव बनाउँछ? कविता · पदवर्ग  
  2. एकाइ 2 घरझगडा बाहिर शत्रु उठिरहेका बेला दरबारभित्रै आफन्त झगडिन थाले भने देशको के हाल हुन्छ? एउटी रानीको मनको द्वन्द्वबाट इतिहासको यो प्रश्न बुझौँ। कथा · धातु, कृदन्त, सकर्मक र अकर्मक क्रिया  
  3. एकाइ 3 चिकित्सा विज्ञान र आयुर्वेद चिकित्सा टाउको दुख्दा सिटामोल कि बेसार हालेको दुध? आधुनिक चिकित्सा र हजारौँ वर्ष पुरानो आयुर्वेदका बल र सीमा के के हुन्? निबन्ध · उपसर्ग र प्रत्यय  
  4. एकाइ 4 यस्तो कहिल्यै नहोस् खाडीमा कमाएको पैसा ‘पुरस्कार परेको छ’ भन्ने एउटा सन्देशको लोभमा गुम्यो। साइबर ठगले लोभ र हतारलाई कसरी हतियार बनाउँछ, र त्यसबाट कसरी जोगिने? मनोवाद · समास र द्वित्व  
  5. एकाइ 5 लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा लक्ष्मीपूजाको दिन जन्मे पनि अभावमै बाँचे, तर नेपालीले उनलाई महाकवि भने। दुःख, गरिबी र रोगका बिच पनि देवकोटाले कसरी आफ्नो प्रतिभा फुलाए? जीवनी · कारक र विभक्ति  
  6. एकाइ 6 अधिकार ठुलो कि कर्तव्य ठुलो? अधिकार माग्नु ठुलो कि कर्तव्य निभाउनु? एउटै विषयमा दुई पक्ष उभिँदा तर्क, प्रमाण र बोल्ने कलाले कसरी श्रोताको मन जित्छ? वादविवाद · काल र पक्ष, पदयोग र पदवियोग  
  7. एकाइ 7 शत्रु गाउँले सबैभन्दा भद्र मानेका कृष्ण राय आफ्नै बरन्डामा बसेर आफ्ना शत्रु गन्न थाल्छन्। के शत्रु बाहिर हुन्छन्, कि हाम्रै व्यवहारले तिनलाई जन्माउँछ? कथा · भाव  
  8. एकाइ 8 नेपाली हाम्रो श्रम र सिप हाम्रा युवाको पसिनाले अर्काको देश बन्छ, आफ्नै पाखा बाँझा रहन्छन्। त्यही श्रम र सिप आफ्नै माटोमा लागे नेपाल कस्तो बन्ला? कविता · उद्देश्य र विधेय, सरल, संयुक्त र मिश्र वाक्य  
  9. एकाइ 9 मेरो देशको शिक्षा दश वर्ष पढेपछि प्रमाणपत्र मात्र होइन, गाउँमै काम लाग्ने सिप र साँचो झुटो छुट्याउने चेत पनि चाहिन्छ। हाम्रो शिक्षाले कस्तो मान्छे बनाउनुपर्छ? निबन्ध · वाच्य  
  10. एकाइ 10 व्यावसायिक चिठी किसानलाई चाहिएको बिउ मुस्ताङबाट मगाउन एउटा राम्रो चिठी नै पुग्छ। कामकाजको चिठी, इमेल र समाचार कसरी छोटो, प्रस्ट र शिष्ट बनाउने? चिठी · करण र अकरण  
  11. एकाइ 11 कर्तव्य खेत खोस्ने भाइले छोराको बिहेमा बोलाएन, तर दाजु नबोलाईकनै जन्त गए। रिस र अपमानभन्दा ठुलो कुरा के हुन सक्छ? कथा · नाम धातु, प्रेरणार्थक क्रिया  
  12. एकाइ 12 पाब्लो पिकासो नौ वर्षको उमेरमा पहिलो चित्र बनाएका पिकासो दुःख, युद्ध र प्रयोगबाट कसरी संसारकै चर्चित चित्रकार बने? एउटा जीवनी पढ्दा हामी के सिक्छौँ? जीवनी · प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष कथन  
  13. एकाइ 13 पख्नोस् लेख माग्न आएका सम्पादकलाई लेखक हरेक पटक ‘पख्नोस्’ भन्छन्। हाँसोभित्र लुकेको प्रश्न: हामी अरूलाई कति पर्खाउँछौँ? निबन्ध · पदसङ्गति  
  14. एकाइ 14 घरको माया गाउँ बिर्सिसकेको दाबी गर्ने दुई मित दरभङ्गा स्टेसनमा गाउँकै पानी र रोपाइँ सम्झन्छन्। के पैसा र सुविधाले मान्छेलाई आफ्नो माटोबाट छुटाउन सक्छ? एकाङ्की · वाक्यान्तरण  
  15. एकाइ 15 गाउँमाथि एउटा कविता सगरमाथालाई काँधमा बोकेको गाउँ अझै ढिकी र जाँतामा अड्किएको छ, तर पत्रिकामा अन्तरिक्ष यानका खबर छापिन्छन्। गाउँको कुरा कसले सुन्छ? कविता · पदक्रम  
  16. एकाइ 16 आयाम छोरो गुमाएकी आमाले बुहारीको नयाँ प्रेमलाई कसरी हेर्लिन्? सासू र बुहारीको सम्बन्धलाई नयाँ कोणबाट हेर्ने कथा। कथा · वाक्य संश्लेषण र विश्लेषण  
  17. एकाइ 17 सन्दुक रुइत दुर्गम ताप्लेजुङमा जन्मेका बालक कसरी लाखौँ मानिसको आँखाको ज्योति फर्काउने ‘दृष्टिका देवता’ बने? जीवनी · वाच्य  

अभ्यास

यो पुस्तक कसरी पढ्ने

हरेक एकाइ पाठ्यपुस्तकको एउटा पाठसँग मिल्छ, पुस्तककै क्रममा, र शीर्षकमुनि पाठ्यपुस्तकको पृष्ठ नम्बर दिइएको छ। पाठ यहाँ छापिएको छैन: पाठ्यपुस्तकमा पढ्नुहोस्, अनि यहाँ बुझ्नुहोस्। यसभित्र:

  • पाठको व्याख्या: हरेक अनुच्छेदको अर्थ, विषयवस्तु, लेखकले प्रयोग गरेका उखान, टुक्का र अलङ्कार।
  • शब्दार्थ: कठिन शब्दको अर्थ, नेपाली शब्दभण्डारको सूचीसँग जोडिएको।
  • सबै अभ्यासका उत्तर: पहिले आफैँ लेख्नुहोस्; उत्तर नखोलेसम्म लुकेको रहन्छ।
  • व्याकरण: उदाहरणसहित बुझाइएको, अनि व्याकरण अभ्यासमा थप अभ्यास।
  • रचना: कथा, निबन्ध, चिठी लेख्ने योजना, नमुना र अङ्क काटिने गल्ती।

साइन्स प्लेग्राउन्डले तयार पारेको यो पाठ्यपुस्तकको सहायक सामग्री हो, पाठ्यपुस्तकको सट्टा होइन; पाठ्यक्रम विकास केन्द्रले प्रकाशन गरेको वा त्यससँग सम्बन्धित होइन। विद्यालयमा पढाइने पुस्तक नै पढ्नुहोस् र कुनै कुरा फरक परे शिक्षकको कुरा मान्नुहोस्। यहाँका तथ्य पाठ्यपुस्तक र अरू भरपर्दा स्रोतसँग जाँचिएका छन्, तर विषयका विज्ञले अझै समीक्षा गरेका छैनन्। गल्ती भेटे हामीलाई भन्नुहोस्।