कक्षा ८ नेपालीका नमुना प्रश्नपत्र
आधारभूत तह परीक्षा (BLE) को नेपाली विषयको अभ्यासका लागि पाठ्यक्रम विकास केन्द्रको विशिष्टीकरण तालिकाअनुसार तयार पारिएका नमुना प्रश्नपत्र। यिनमा परीक्षाकै जस्ता भाग, अङ्कभार र प्रश्नका प्रकार छन्। हरेक प्रश्नको नमुना उत्तर र अङ्क विभाजन पनि दिइएको छ।
- नमुना प्रश्नपत्र १
- नमुना प्रश्नपत्र २
- नमुना प्रश्नपत्र ३
- नमुना प्रश्नपत्र ४
- नमुना प्रश्नपत्र ५
- नमुना प्रश्नपत्र ६
- नमुना प्रश्नपत्र ७
- नमुना प्रश्नपत्र ८
- नमुना प्रश्नपत्र ९
- नमुना प्रश्नपत्र १०
BLE को नेपाली प्रश्नपत्र
BLE को नेपाली विषयको लिखित प्रश्नपत्र पाठ्यक्रम विकास केन्द्रको विशिष्टीकरण तालिका २०८०, कक्षा ८, नेपाली अनुसार तयार पारिन्छ। प्रश्नपत्रको पूर्णाङ्क ५० र समय २ घण्टा हुन्छ। प्रश्नहरू एकाइअनुसार नभई शब्दभण्डार (6), वर्णविन्यास (3), भाषिक संरचना (7), पठन बोध (7), बुँदा टिपोट र सारांश लेखन (4), निर्देशित रचना (3), व्यावहारिक लेखन (3), भाव विस्तार/व्याख्या (3), पाठगत बोध (9), निबन्ध लेखन (5) गरी क्षेत्रअनुसार सोधिन्छन्। केही प्रश्नमा दिइएका विकल्पमध्ये एउटाको मात्र उत्तर लेख्नुपर्छ, बाँकी सबै प्रश्न अनिवार्य हुन्छन्। बाँकी 50 अङ्क विद्यालयले आन्तरिक मूल्याङ्कनबाट दिन्छ।
यहाँ दिइएका प्रश्नपत्र यही तालिकाअनुसार नयाँ तयार पारिएका हुन्। हरेक भागका प्रश्न सङ्ख्या, अङ्कभार र प्रश्नका प्रकार तालिकाअनुसार नै छन्। लेखनका प्रश्नमा अपेक्षित हरेक बुँदाको 1 अङ्क हुन्छ, त्यसैले अङ्क विभाजनमा प्रश्नको अङ्कजति नै बुँदा दिइएका छन्।
| भाग | के सोधिन्छ | अङ्कभार |
|---|---|---|
| लिखित परीक्षा: शब्दभण्डार | शब्दार्थ, शब्द पहिचान, वाक्य रचना | 6 |
| लिखित परीक्षा: वर्णविन्यास | शुद्ध शब्द, वाक्य सम्पादन | 3 |
| लिखित परीक्षा: भाषिक संरचना | शब्दवर्ग, काल/पक्ष र भाव/अर्थ, वाक्य परिवर्तन | 7 |
| लिखित परीक्षा: पठन बोध | व्याकरणिक (दृष्टांश), बोध प्रश्नोत्तर (अदृष्टांश) | 7 |
| लिखित परीक्षा: बुँदा टिपोट र सारांश लेखन | बुँदा टिपोट र सारांश | 4 |
| लिखित परीक्षा: निर्देशित रचना | कथा/जीवनी र दैनिकी/संवाद/मनोवाद | 3 |
| लिखित परीक्षा: व्यावहारिक लेखन | घरायसी चिठी/निवेदन/व्यावसायिक/सम्पादकलाई चिठी, बधाई/सम्मान/निमन्त्रणा पत्र | 3 |
| लिखित परीक्षा: भाव विस्तार/व्याख्या | भाव विस्तार वा व्याख्या | 3 |
| लिखित परीक्षा: पाठगत बोध | सन्दर्भमा आधारित अतिसङ्क्षिप्त उत्तर, सन्दर्भमा आधारित लामो उत्तर | 9 |
| लिखित परीक्षा: निबन्ध लेखन | स्वतन्त्र रचना | 5 |
| आन्तरिक मूल्याङ्कन | सहभागिता 4, सुनाइ र बोलाइ 20, पढाइ र लेखाइ 16, त्रैमासिक परीक्षा 10 | 50 |
| जम्मा | 100 |
लिखित परीक्षाका भाग
| भाग | के सोधिन्छ | तह | प्रश्न सङ्ख्या | अङ्कभार |
|---|---|---|---|---|
| शब्दभण्डार | 6 | |||
| शब्दार्थ | पाठमा प्रयोग भएका चार शब्द (मौलिक ३, आगन्तुक १) को अर्थसँग मिल्दो शब्द खाली ठाउँमा भर्ने; शब्द दिँदा एउटा विकल्प बढी दिने | ज्ञान | 1 | 2 |
| शब्द पहिचान | पर्यायवाची १, विपरीतार्थी १, अनेकार्थी वा श्रुतिसमभिन्नार्थी १ र समावेशक, लघुतावाची वा सिङ्गो शब्द १ पर्ने गरी सङ्केतबमोजिम खाली ठाउँ भर्ने | ज्ञान | 1 | 2 |
| वाक्य रचना | उखान वा टुक्का १ र पारिभाषिक वा अनुकरणात्मक शब्द १ लाई अर्थ खुल्ने गरी वाक्यमा प्रयोग गर्ने | प्रयोग | 1 | 2 |
| वर्णविन्यास | 3 | |||
| शुद्ध शब्द | पाठमा प्रयोग भएका ब/व, श/ष/स, पञ्चम वर्णमध्येबाट दुई शब्द समूह दिई शुद्ध शब्द पहिचान गर्ने | ज्ञान | 2 | 2 × 0.5 = 1 |
| वाक्य सम्पादन | एउटा शब्दमा एउटा मात्र अशुद्धि पर्ने गरी ह्रस्व १, दीर्घ १, लेख्य चिह्न १ र पदयोग/पदवियोग, चन्द्रविन्दु/शिरबिन्दु, य/ए, छ्य/क्ष, ग्य/ज्ञमध्ये १ अशुद्धि भएको वाक्य शुद्ध पारेर लेख्ने | प्रयोग | 1 | 2 |
| भाषिक संरचना | 7 | |||
| शब्दवर्ग | नाम, सर्वनाम, विशेषण र क्रियापदमध्ये ३ र क्रियायोगी, नामयोगी, संयोजक, विस्मयादिबोधक र निपातमध्ये १ शब्दको वर्ग पहिचान गर्ने | ज्ञान | 1 | 2 |
| काल/पक्ष र भाव/अर्थ | काल र पक्षबाट २ र भाव/अर्थबाट २ गरी धातु सङ्केत गरी खाली ठाउँ भरेर वाक्य पूरा गर्ने | प्रयोग | 1 | 2 |
| वाक्य परिवर्तन | लिङ्ग, वचन, पुरुष र आदरमध्ये १, करण/अकरण वा प्रेरणार्थबाट १ र वाच्य वा वाक्यबाट १ गरी ३ वाक्य कोष्ठकको निर्देशनअनुसार परिवर्तन गर्ने | प्रयोग | 1 | 3 |
| पठन बोध | 7 | |||
| व्याकरणिक (दृष्टांश) | बढीमा ७५ शब्दको गद्य अनुच्छेदबाट उपसर्ग लागेको १ र प्रत्यय लागेको १ शब्द, द्वित्व १ र समस्त १ शब्द (निर्माण प्रक्रिया देखाउन नपर्ने) र रेखाङ्कित शब्दको कारक र विभक्ति पहिचान गर्ने | ज्ञान | 1 | 3 |
| बोध प्रश्नोत्तर (अदृष्टांश) | बढीमा १२५ शब्दको अदृष्टांश दिई १ वा २ वाक्यमा उत्तर आउने तथ्यपरक, सन्दर्भबोधक, प्रतिक्रियाबोधक आदि ४ प्रश्नको उत्तर लेख्ने | बोध | 1 | 4 |
| बुँदा टिपोट र सारांश लेखन | 4 | |||
| बुँदा टिपोट र सारांश | गद्य पाठको १०० शब्दसम्मको गद्यांशबाट ४ बुँदा टिपोट गरेर एक तृतीयांशमा शीर्षकसहित सारांश लेख्ने | उच्च दक्षता | 1 | 4 |
| निर्देशित रचना | 3 | |||
| कथा/जीवनी र दैनिकी/संवाद/मनोवाद | बुँदाका आधारमा कथा वा जीवनी १ र दैनिकी, संवाद वा मनोवाद १ गरी २ प्रश्नमध्ये एकको उत्तर लेख्ने | उच्च दक्षता | २ मध्ये १ | 3 |
| व्यावहारिक लेखन | 3 | |||
| घरायसी चिठी/निवेदन/व्यावसायिक/सम्पादकलाई चिठी, बधाई/सम्मान/निमन्त्रणा पत्र | घरायसी चिठी, निवेदन, व्यावसायिक चिठी वा सम्पादकलाई चिठीबाट १ र बधाई पत्र, सम्मान पत्र वा निमन्त्रणा पत्रबाट १ गरी २ प्रश्नमध्ये एकको उत्तर लेख्ने | प्रयोग | २ मध्ये १ | 3 |
| भाव विस्तार/व्याख्या | 3 | |||
| भाव विस्तार वा व्याख्या | पाठ्यपुस्तकका पाठबाट विधा नदोहोरिने गरी दिइएका २ विशिष्ट पङ्क्तिमध्ये एकको भाव विस्तार वा व्याख्या गर्ने | उच्च दक्षता | २ मध्ये १ | 3 |
| पाठगत बोध | 9 | |||
| सन्दर्भमा आधारित अतिसङ्क्षिप्त उत्तर | पाठको अंशका आधारमा विषयवस्तु, घटना, सन्दर्भ वा परिवेश, मूल भाव वा चरित्र चित्रणसम्बन्धी १ वा २ वाक्यमा उत्तर आउने ४ प्रश्नको उत्तर लेख्ने | बोध | 1 | 4 |
| सन्दर्भमा आधारित लामो उत्तर | फरक फरक दुई विधाका पाठको अंश वा सूचना दिई विश्लेषणात्मक, सिर्जनात्मक वा तार्किक क्षमता परीक्षण गर्ने २ प्रश्नमध्ये एकको उत्तर लेख्ने | उच्च दक्षता | २ मध्ये १ | 5 |
| निबन्ध लेखन | 5 | |||
| स्वतन्त्र रचना | आत्मपरक १ र वस्तुपरक २ गरी ३ शीर्षकमध्ये एकमा १२५ शब्दमा नघटाई निबन्ध लेख्ने | उच्च दक्षता | ३ मध्ये १ | 5 |
| जम्मा | १८ | ५० | ||
तहअनुसार अङ्कभार
| ज्ञान | 10 |
| बोध | 8 |
| प्रयोग | 12 |
| उच्च दक्षता | 20 |
| जम्मा | 50 |
प्रश्नपत्र निर्माणका आधार
- सबै प्रश्न अनिवार्य हुन्छन्; केही प्रश्नमा दिइएका दुई वा तीन विकल्पमध्ये एउटाको मात्र उत्तर लेख्नुपर्छ।
- प्रश्न बनाउँदा पाठ नदोहोरिने गरी बनाइन्छ, अर्थात् एउटै पाठबाट दुईपटक प्रश्न सोधिँदैन।
- विद्यार्थीले उत्तर दिँदा सिर्जनात्मक र मौलिक तरिकाले दिनुपर्छ।
- ज्ञानमा विशिष्ट तथ्य, प्राप्त सूचना र पुनःस्मरणका प्रश्न सोधिन्छन्; बोधमा सिकेका कुरा कति बुझियो भन्ने; प्रयोगमा प्रयोग गर्ने, संयोजन गर्ने र व्यावहारिक क्षमताका; उच्च दक्षतामा व्याख्या, विश्लेषण, तर्क र समीक्षा गर्ने क्षमताका प्रश्न सोधिन्छन्।
- परीक्षामा दृष्टांश र बुँदा टिपोटका गद्यांश पाठ्यपुस्तकका गद्य पाठबाट र पाठगत बोधका अंश पाठ्यपुस्तकका पाठबाट दिइन्छन्। पाठ्यपुस्तकका पाठ पाठ्यक्रम विकास केन्द्रका हुन्, त्यसैले यहाँका प्रश्नपत्रमा तिनै पाठका विषयमा नयाँ गद्यांश लेखिएका छन् र पाठका प्रश्न पाठको नाम लिएर सोधिएका छन्। पाठ्यपुस्तकका पाठ पनि राम्ररी पढ्नुहोस्।
स्रोत: पाठ्यक्रम विकास केन्द्र, विशिष्टीकरण तालिका २०८०, कक्षा ८, नेपाली (नमुना प्रश्नपत्र र उत्तरपुस्तिका परीक्षण कुञ्जिकासमेत); आन्तरिक मूल्याङ्कन आधारभूत शिक्षा पाठ्यक्रम (कक्षा ६–८), नेपाली, ६.१ बाट।
यी प्रश्नपत्र अभ्यासका लागि साइन्स प्लेग्राउन्डले तयार पारेका हुन्, आधिकारिक प्रश्नपत्र होइनन्। यिनका तथ्य र हिसाब जाँचिएका छन् तर विषयका विज्ञबाट समीक्षा भइसकेको छैन। कुनै गल्ती भेटिए हामीलाई जानकारी दिनुहोस्।
