नियम
- अरूलाई काम गर्न लगाउने अर्थ दिने क्रिया प्रेरणार्थक हो (आमाले नानीलाई सुताइन्) र आफैँ काम गर्ने अर्थ दिने क्रिया सामान्यार्थक हो (नानी सुती)।
- प्रेरणार्थक धातु प्रायः मूल धातुमा ‘आउ’ लागेर बन्छ: गर् → गराउ, पढ् → पढाउ, सुत् → सुताउ, बस् → बसाउ, फर्क् → फर्काउ।
- केही धातुमा बनोट फरक हुन्छ: खा → खुवाउ, पिउ → पिलाउ, रो → रुवाउ, पुग् → पुर्याउ, जाग् → जगाउ, हाँस् → हँसाउ।
- प्रेरणार्थक वाक्यमा काम गराउने नयाँ कर्ता थपिन्छ र काम गर्नेमा प्रायः ‘लाई’ लाग्छ: विनयले खाना खाए → आमाले विनयलाई खाना खुवाइन्।
- नाम, विशेषण वा अनुकरणात्मक शब्दमा ‘आउ’, ‘याउ’ वा ‘इ’ लागेर बनेको धातु नाम धातु हो: लाज → लजाउ, हात → हत्याउ, चिसो → चिसि, थला → थलि।
- नाम धातु बन्दा अन्त्यको ‘ओ’ झर्छ र लामो स्वर छोटिन्छ: मोटो → मोटाउ, दोहोरो → दोहोर्याउ, लाज → लजाउ, लात → लत्त्याउ।
- ‘आउ’ लागेका सबै क्रिया प्रेरणार्थक होइनन्: लजाउनु, रिसाउनु, मोटाउनु नाम धातु हुन्; यिनले कसैलाई केही गराउँदैनन्।
यस पटक: ० ठिक, ० बेठिक
