नियम
- वाक्यमा शब्दले गर्ने कामअनुसार नौ पदवर्ग छन्: नाम, सर्वनाम, विशेषण, क्रियापद, क्रियायोगी, नामयोगी, संयोजक, विस्मयादिबोधक र निपात; जुन ठाउँमा जुन वर्ग चाहिन्छ, त्यही वर्गको शब्द राख्नुपर्छ (गीत राम्रो छ, उसले गीत राम्ररी गायो)।
- नाम: व्यक्ति, स्थान, वस्तु, प्राणी, समूह, द्रव्य र भाव बुझाउने शब्द, जो ‘को’ र ‘के’ को उत्तरमा आउँछ (सीता, पोखरा, किताब, गाई, बथान, पानी, इमानदारी)।
- सर्वनाम: नामको सट्टामा आउने शब्द: पुरुषवाचक (म, तिमी, ऊ, उहाँ), निजवाचक (आफू, आफ्नो, आफैँ), प्रश्नवाचक (को, के, कसले), दर्शकवाचक (यो, त्यो) र सम्बन्धवाचक (जो ... त्यो)।
- विशेषण: नामको गुण, परिमाण, सङ्ख्या वा क्रम बताउने शब्द, जो ‘कस्तो, कत्रो, कति, कुन’ को उत्तरमा आउँछ (असल, मिठो, धेरै, पाँच, पहिलो); विशेष्यको लिङ्ग र वचनअनुसार बदलिन्छ (सानो भाइ, सानी बहिनी, साना केटाकेटी)।
- क्रियापद काम हुनु वा गर्नु बुझाउँछ (पढ्छ, गयो); क्रियायोगीले क्रियाको स्थान, समय, रीति, कारण वा परिमाण बताउँछ र ‘कहाँ, कहिले, कसरी, किन’ को उत्तरमा आउँछ (भित्र, भोलि, बिस्तारै, राम्ररी, सुटुक्क, निकै)।
- नामयोगी नाम वा सर्वनामको पछाडि जोडिएर अर्को शब्दसँगको सम्बन्ध देखाउँछ (साथीसँग, घरभित्र, रुखमुनि, नदीमाथि, मेरा लागि, नियमअनुसार, पानीविना, तिमीबाहेक, हिमालभन्दा)।
- संयोजकले शब्द, पदावली र वाक्य जोड्छ, अर्थअनुसार: र, अनि (थप), तर, तैपनि (विपरीत), त्यसैले (परिणाम), किनभने (कारण), अथवा (विकल्प), नत्र (नभए), जब ... तब, जहाँ ... त्यहाँ (जोडा)।
- विस्मयादिबोधकले मनको भाव पोख्छ: आहा (खुसी), ओहो (अचम्म), स्याबास (प्रशंसा), कठै (दया), छि (घृणा), आत्था (पीडा), बाफरे (डर)।
- निपातको आफ्नै स्वतन्त्र अर्थ हुँदैन, तर यसले अभिव्यक्तिलाई सुन्दर पार्छ: रे (अरूबाट सुनेको कुरा), पो (आशा गरेभन्दा उल्टो कुरा), नै (जोड), त, नि, है, क्यारे।
यस पटक: ० ठिक, ० बेठिक