BLE नमुना प्रश्नपत्र 6

कुनै वस्तु, घटना वा प्रक्रियालाई ज्ञानेन्द्रियको प्रयोग गरी (ज्ञानेन्द्रियले नपुग्दा माइक्रोस्कोपजस्ता उपकरणको सहायताले) ध्यानपूर्वक अनुभव गर्ने प्रक्रियालाई अवलोकन भनिन्छ।

डाटा चोर्न, बदल्न वा नष्ट गर्न अथवा कम्प्युटर, वेबसाइट वा नेटवर्कलाई बन्द गर्न अनुमतिबिना त्यसभित्र पस्नुलाई ह्याकिङ भनिन्छ।

नियमित रूपमा अर्को ड्राइभ वा क्लाउडमा डाटाको ब्याकअप राखेको भए नयाँ फोनमा फोटो फेरि फिर्ता ल्याउन सकिन्थ्यो।

उपयुक्त तापक्रम (न्यानोपन)। दुवैतिरका बिउले पानी र हावा पाए, तर फ्रिजमा बिउका इन्जाइमले काम गर्न नसक्ने गरी धेरै चिसो थियो।

विश्राम र चाल सन्दर्भ बिन्दुमा भर पर्छन्। उनले बस (आफूलाई) सन्दर्भ बिन्दु मानेकी छिन्। बसको तुलनामा रुखको स्थिति पछाडितिर बदलिँदै जाने भएकाले रुख पछाडि गएजस्तो देखिन्छ। जमिनको तुलनामा भने रुख विश्राम अवस्थामा हुन्छन्।

कुनै खराबीले जिउ लाइभ भएमा करेन्ट अर्थ तार हुँदै सिधै जमिनमा जान्छ, फ्युज उड्छ वा MCB झर्छ र इस्त्री समात्ने मानिसलाई करेन्ट लाग्दैन।

हिलियमको एउटै सेल K सेल हो र यसमा 2 इलेक्ट्रोन मात्र अटाउँछन्। त्यसैले यो सेल पहिल्यै भरिएको हुन्छ र हिलियम स्थिर हुन्छ। अरू निष्क्रिय ग्याँसजस्तै यसले न इलेक्ट्रोन लिन्छ न दिन्छ र लगभग प्रतिक्रिया गर्दैन। त्यसैले यसलाई तिनैसँग ग्रुप 18 मा राखिन्छ। म्याग्नेसियमका बाहिरी 2 इलेक्ट्रोन भने नभरिएको सेलमा हुन्छन् र यसले ती सजिलै दिन्छ।

क्रिसक्रस विधिअनुसार Ca₁Cl₂, अर्थात् CaCl₂।

• क.रातो लिटमसबाट क्षार मात्र पत्ता लाग्छ (क्षारमा यो निलो हुन्छ) भने निलो लिटमसबाट अम्ल मात्र पत्ता लाग्छ (अम्लमा यो रातो हुन्छ)। एउटा मात्र लिटमस प्रयोग गर्दा अम्ल वा क्षारले पनि रङ नबदल्न सक्छ र तरल तटस्थजस्तो देखिन्छ। दुवै लिटमसको रङ नबदलिए मात्र तरल तटस्थ हुन्छ।
• ख.ठ्याक्कै के गरिएको थियो (उद्देश्य, सामग्री, विधि र नतिजा) भन्ने कुरा अरूले पनि थाहा पाऊन् र त्यसलाई जाँच्न वा दोहोर्‍याउन सकून् भनेर।

होइन, यो सुरक्षित बानी होइन।

• क.यो पासवर्ड अनुमान गर्न सजिलो छ: उनलाई चिन्ने वा उनको सामाजिक सञ्जाल हेर्ने जोकोहीलाई उनको नाम र जन्मेको साल थाहा हुन्छ। बलियो पासवर्ड लामो र अनुमान गर्न गाह्रो हुनुपर्छ।
• ख.उनले सबै खातामा एउटै पासवर्ड प्रयोग गरेका छन्: कुनै ह्याकर वा फिसिङ सन्देशले एक पटक यो पासवर्ड पायो भने चोरले पैसा भएको वालेटसहित तीनओटै खाता खोल्न सक्छ। हरेक खाताको आफ्नै बलियो पासवर्ड हुनुपर्छ (र दुई चरणको प्रमाणीकरण अन गर्नुपर्छ)।

• क.रेडिकल बढेर जरा प्रणाली बन्छ भने प्लुमुल बढेर काण्ड प्रणाली (काण्ड र पात) बन्छ।
• ख.खाना (स्टार्च र प्रोटिन) सञ्चय भएको हुन्छ। सानो बिरुवाले प्रकाश संश्लेषणबाट आफ्नो खाना आफैँ बनाउन नसकुन्जेल यही खाना प्रयोग गर्छ।

• क.दोस्रो श्रेणीको उत्तोलक, किनभने लोड (इँटा) फलक्रम (पाङ्ग्राको बिँड) र इफोर्ट (उनका हात) को बिचमा हुन्छ।
• ख.लोड दुरी = 0.4 m, इफोर्ट दुरी = 1.2 m। उत्तोलकको सिद्धान्तअनुसार,

$$E \times \text{E.D.} = L \times \text{L.D.} \quad\Rightarrow\quad E = \frac{600 \times 0.4}{1.2} = 200\ \text{N}$$

• क.उक्त सिटीबाट 20 kHz भन्दा बढी आवृत्तिको अल्ट्रासाउन्ड निस्कन्छ। मानिसले करिब 20 kHz सम्मको ध्वनि मात्र सुन्छ, तर कुकुरले अल्ट्रासाउन्ड पनि सुन्न सक्छ।
• ख.अल्ट्रासाउन्डको तरङ्ग लम्बाइ धेरै छोटो हुने भएकाले यसलाई साँघुरो किरणपुञ्जमा पठाउन सकिन्छ र यो शरीरभित्रका साना भाग र सिमानाबाट पनि परावर्तन भएर फर्कन्छ। यिनै प्रतिध्वनिबाट चित्र बनाइन्छ। यसमा शरीर चिर्नु पर्दैन र हानिकारक किरण पनि लाग्दैन।

• क.कलेजी (लाइभ) तार दायाँपट्टिको पिनमा, निलो (न्युट्रल) तार बायाँपट्टिको पिनमा र पहेँलो-हरियो (अर्थ) तार सबैभन्दा ठुलो माथिल्लो पिनमा।
• ख.केबल तानिँदा तीनओटा पेचमा नभई कर्ड ग्रिपमा तान परोस् भनेर। यसो गर्दा तार खुस्केर एकअर्कालाई वा खोललाई छुँदैनन्।

क. CaO को अगाडि 2 राख्दा दुवैतिर 2 O हुन्छन्। त्यसपछि Ca को अगाडि 2 राख्दा दुवैतिर 2 Ca हुन्छन्:
$$2\text{Ca} + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{CaO}$$
ख. HCl को अगाडि 2 राख्दा दुवैतिर 2 H र 2 Cl हुन्छन्:
$$\text{H}_2 + \text{Cl}_2 \rightarrow 2\text{HCl}$$

• क.संसारको धेरैजसो कोइला प्यालियोजोइक इराको उत्तरार्धका (कार्बोनिफेरस पिरियडका) रुख उनिउँ र विशाल क्लब मसका दलदले जङ्गलबाट बनेको हो। ती बिरुवाले प्रकाश संश्लेषणबाट सूर्यको प्रकाशको ऊर्जा आफ्नो शरीरमा सञ्चय गरेका थिए। कोइला बाल्दा त्यही सञ्चित ऊर्जा निस्कन्छ।
• ख.पहिलो वायुमण्डल ज्वालामुखीबाट निस्केका ग्याँस (पानीको बाफ, कार्बन डाइअक्साइड, नाइट्रोजन, एमोनिया, मिथेन) बाट बनेको थियो। त्यसमा स्वतन्त्र अक्सिजन लगभग थिएन। पछि समुद्रका साना जीवले प्रकाश संश्लेषण गर्न थाले र अक्सिजन निस्कन थाल्यो। करोडौँ वर्षमा हावा अक्सिजनले भरियो।

• क.इन्टामिबा हिस्टोलिटिका, दिसाले दूषित पानी र खानामा पाइने एक किसिमको अमिबा।
• ख.प्रोटिस्टा (यो एककोषीय युक्यारियोट हो)।
• ग.सिउडोपोडियाको (नक्कली खुट्टाको) सहायताले। यसले कोषझिल्लीको जुनसुकै ठाउँबाट सिउडोपोडिया निकाल्छ र खानालाई चारैतिरबाट बेरेर फुड भ्याकुलभित्र बन्द गर्छ।
• घ.कुनै दुई: खानेपानी उमालेर वा छानेर पिउने; खाना खानुअघि र शौचालय गएपछि साबुनपानीले हात धुने; खाना र पानी झिँगा र फोहोरबाट जोगाएर छोपेर राख्ने।

• क.वडा 1 को सडक। यसको भिरालो ठाडो र नाङ्गो छ। नाली नभएकाले वर्षाको पानी खुकुलो माटोमा छिर्छ, माटो गह्रौँ हुन्छ र चिप्लिन्छ।
• ख.वातावरणीय पक्ष। खोलामा खसालेको माटोले खोलाका जीवलाई हानि गर्छ। यसले निम्त्याउने पहिरोले सडकलाई नै थुन्छ वा बगाउँछ। त्यसैले गाउँले सडक गुमाउँछन् र पटकपटक मर्मतमा पैसा खर्च हुन्छ (आर्थिक र सामाजिक पक्षमा पनि असर पर्छ)।
• ग.बायो इन्जिनियरिङ। बाँस र घाँसका जराले माटो बाँधेर राख्छन् र बिरुवाले भिरालोमाथि बग्ने पानीको वेग घटाउँछन्। त्यसैले भिरालो अडिन्छ।
• घ.सहमत छैन। वर्तमान पुस्ताको आवश्यकता पूरा गर्दा भविष्यका पुस्ताको आफ्नो आवश्यकता पूरा गर्ने क्षमतामा सम्झौता नगर्ने विकास नै दिगो विकास हो। वडा 2 को सडक धेरै मनसुन टिक्छ र धेरै पुस्तासम्म गाउँलाई काम लाग्छ। सस्तो सडक भने हरेक वर्ष मर्मत गर्नुपर्छ वा बगेर जान सक्छ। त्यसैले अन्त्यमा त्यो झन् महँगो पर्छ।

• क.घाम लागेको दिन भिराला डाँडा उपत्यकाको हावाभन्दा छिटो तात्छन्। त्यसैले मध्याह्नतिरबाट तातो हावा उपत्यका हुँदै माथितिर बलियोसँग बग्छ (उपत्यकाको हावा)। यो संवाहनिक धार हो। कालीगण्डकीमा यो हावा यति बलियो हुन्छ कि जोमसोमका उडान हावा सुरु हुनुअघि बिहानै तय गरिन्छन्।
• ख.तताइएको हावा फुक्छ र बेलुनबाहिरको चिसो हावाभन्दा कम घनत्वको हुन्छ। त्यसैले तातो हावाले भरिएको बेलुन माथि उड्छ, जसरी बिकरमा तातो पानी माथि उठ्छ।
• ग.पानीको विशिष्ट तापधारण क्षमता जमिनको भन्दा धेरै बढी हुने भएकाले जमिन तालभन्दा छिटो तात्छ। जमिनमाथिको हावा तातेर फुक्छ र माथि उठ्छ। त्यहाँ कम चाप बन्छ र तालमाथिको चिसो, बढी घनत्वको हावा त्यसको ठाउँ लिन आउँछ। यो समुद्री हावाजस्तै तालको हावा हो।
• घ.आगोको ठिक माथि आगोबाट संवाहनद्वारा उठेको तातो हावा र विकिरण दुवै आइपुग्छन्। छेउमा भने तातो हावा हामीतिर आउँदैन, विकिरण मात्र आइपुग्छ।

• क.एसिटिक अम्ल। यसले निलो लिटमसलाई रातो बनाउँछ।
• ख.कार्बन डाइअक्साइड। यो ग्याँस सफा चुनपानीमा पठाउँदा चुनपानी दुधिलो हुन्छ।
• ग.क्याल्सियम कार्बोनेट + हाइड्रोक्लोरिक अम्ल → क्याल्सियम क्लोराइड + पानी + कार्बन डाइअक्साइड

$$\text{CaCO}_3 + 2\text{HCl} \rightarrow \text{CaCl}_2 + \text{H}_2\text{O} + \text{CO}_2$$
घ. कार्बन डाइअक्साइड आफैँ बल्दैन र अरू वस्तुलाई बल्न पनि मदत गर्दैन। यसले आगोलाई ढाकेर अक्सिजन पुग्न नदिने भएकाले आगो निभ्छ।