SEE नमुना प्रश्नपत्र 7

$$\text{शक्तिको एकाइ} = \frac{\text{कार्यको एकाइ}}{\text{समयको एकाइ}} = \frac{\text{kg m}^2\,\text{s}^{-2}}{\text{s}} = \text{kg m}^2\,\text{s}^{-3}$$
त्यसैले 1 W = 1 kg m² s⁻³ हुन्छ।

फन्जाइ (युक्यारियोटिक, कोष भित्ता भएका तर क्लोरोफिल नभएका जीव, जसले मरेका र कुहिएका पदार्थबाट खाना लिन्छन्)।

माइटोसिस। हरेक विभाजनअघि हरेक क्रोमोजोमको DNA को प्रतिलिपि बन्छ र हरेक सन्तति कोषले एउटा प्रतिलिपि पाउँछ। त्यसैले नयाँ कोषमा पुराना छालाका कोषमा जस्तै क्रोमोजोम हुन्छन्। वृद्धि र मर्मतका लागि हुने कोष विभाजन माइटोसिस हो।

दुवै बल बराबर हुन्छन्, तर पृथ्वीको पिण्ड अत्यन्त ठुलो हुन्छ। त्यसैले a = F/m अनुसार उही बलले पृथ्वीमा थाहै नपाइने जति सानो प्रवेग उत्पन्न गर्छ। निकै सानो पिण्ड भएको आँपको प्रवेग भने 9.8 m/s² हुन्छ। (पृथ्वी सर्छ पनि, तर एउटा परमाणुको चौडाइभन्दा पनि धेरै कम।)

तरल पदार्थको चाप गहिराइसँगै बढ्छ (P = hρg)। त्यसैले पानीले पर्खालको पिँधमा सबैभन्दा बढी चाप दिन्छ। बाक्लो पिँधले त्यो बढी चाप थेग्न सक्छ।

$$\mu = \frac{\text{वास्तविक गहिराइ}}{\text{देखिने गहिराइ}} \quad\Rightarrow\quad \text{वास्तविक गहिराइ} = 1.33 \times 0.9\ \text{m} = 1.2\ \text{m}$$
पोखरी करिब 1.2 m गहिरो छ, अर्थात् देखिनेभन्दा गहिरो।

फोनको ब्याट्री र इलेक्ट्रोनिक सर्किटलाई डाइरेक्ट करेन्ट चाहिन्छ, तर सकेटले अल्टरनेटिङ करेन्ट दिन्छ। चार्जरमा भएको रेक्टिफायरले a.c. लाई d.c. मा बदल्छ (र यसले भोल्टेज पनि घटाउँछ)।

चुनढुङ्गा फ्लक्स हो। फर्नेसमा यो टुक्रिएर चुना (CaO) बन्छ र चुनाले बालुवासँग मिलेर सिसाजस्तो फोहोर अर्थात् स्लग बनाउँछ (CaO + SiO₂ → CaSiO₃)। पग्लिएको स्लग पग्लिएको फलाममाथि तैरिन्छ र छुट्टै निकालिन्छ। यसरी बालुवा हट्छ।

प्रोपेन-1,2,3-ट्राइओल, C₃H₅(OH)₃: प्रोपेनको हरेक कार्बनमा एउटा –OH समूह भएको ट्राइहाइड्रिक अल्कोहल।

• क.आलुको जात र पानी नियन्त्रित चर हुन्। स्वतन्त्र चर अर्थात् कम्पोस्टको मात्रा मात्र बदलिनुपर्छ। अरू कुनै कुरा पनि फरक भए उब्जनीमा आएको फरक कम्पोस्टले ल्यायो कि अर्को कुराले भनी छुट्याउन सकिँदैन।
• ख.कम्पोस्टसँग कुनै सम्बन्ध नभएका कारणले पनि एउटा बिरुवा राम्रो वा नराम्रो हुन सक्छ: कमजोर बिउ आलु, रोग, कीरा वा खेतको ओसिलो कुना। हरेक कित्तामा धेरै बिरुवा भए उब्जनीको औसत निकाल्न सकिन्छ। त्यसैले एउटा अनौठो बिरुवाले नतिजा बिगार्न सक्दैन र नतिजा बढी विश्वसनीय हुन्छ।

• क.8 GB = 8 × 1024 MB = 8,192 MB। समय = 8,192 MB ÷ प्रतिमिनेट 100 MB ≈ 81.9 मिनेट, अर्थात् करिब 81 मिनेट (झन्डै 82)।
• ख.भिडियोमा हरेक सेकेन्ड करिब 30 ओटा पूरा तस्बिर हुन्छन्। हरेक तस्बिर बाइटका रूपमा राखिएका लाखौँ रङ्गीन थोप्लाले बनेको हुन्छ र त्यसमा आवाज पनि हुन्छ। गीतमा आवाज मात्र हुने भएकाले एक मिनेटको भिडियोमा धेरै बढी सूचना हुन्छ।

• क.तिनलाई बनाउनेको अनुमति लिएर मात्र (वा बनाउनेले प्रयोग गर्न दिएका सामग्री मात्र) प्रयोग गर्नुपर्छ र स्रोत उल्लेख गर्नुपर्छ। इन्टरनेटका गीत, फोटो र भिडियो तिनलाई बनाउनेको बौद्धिक सम्पत्ति हुन्।
• ख.आफ्नो गोपनीयता र सुरक्षा जोगाउन। अनलाइन राखिएका कुरा अपरिचितले पनि हेर्न र प्रतिलिपि गर्न सक्छन् र ती वर्षौँसम्म रहन्छन्। कसैले उनको नम्बर वा ठेगाना प्रयोग गरेर उनलाई ठग्न, दुःख दिन वा हानि गर्न सक्छ। विद्यार्थीका सार्वजनिक विवरण थोरै हुनुपर्छ: नाम मात्र भए पुग्छ।

कुनै दुई:

• क.शरीर कत्ला नभएको ओसिलो छालाले ढाकिएको हुन्छ।
• ख.बच्चा (भ्यागुताको बच्चा, ट्याडपोल) पानीमा बस्छन् र गिलबाट सास फेर्छन्; वयस्कले फोक्सो र ओसिलो छालाबाट सास फेर्छन्।
• ग.मुटुमा तीनओटा कोठा हुन्छन्: दुईओटा अरिकल र एउटा भेन्ट्रिकल।
• घ.यिनी विषमतापी (चिसो रगत भएका) हुन्छन्।
• ङ.यिनले पानीमा फुल पार्छन्; भ्यागुतामा निसेचन शरीरबाहिर हुन्छ।
• च.यिनका दुई जोडी खुट्टा हुन्छन् र शरीर टाउको र धडमा बाँडिएको हुन्छ (कुनैमा पुच्छर पनि हुन्छ)।

• क.मौरीले फूलको पुष्परसबाट मह बनाउँछन्। तोरी जाडोमा फुल्छ भने लिची र चिउरी पछि फुल्छन्। त्यसैले फूल फुल्ने समय पछ्याउँदा मौरीले सधैँ पुष्परस र परागकण बटुल्न पाउँछन् र उनले वर्षभरि बढी मह पाउँछन्।
• ख.कुनै एक: यो पहाडमै रमाउने नेपालकै रैथाने मौरी हो; यो खोक्रो ठाउँमा बस्ने भएकाले परम्परागत मुढे घार र भित्ते घारमा पाल्न सकिन्छ; यो शान्त हुन्छ; यसले माइट र अरिङ्गाल बाट आफ्नो रक्षा राम्ररी गर्छ।

कुनै दुई:

• क.बन्द ट्युब, शुक्रकीटको कम गन्ती वा कारण नखुलेको बाँझोपनका कारण गर्भधारण गर्न नसक्ने दम्पतीका लागि यो सबैभन्दा राम्रो उपाय हो।
• ख.यसमा दम्पतीकै वा दाताका डिम्ब र शुक्रकीट प्रयोग गर्न सकिन्छ।
• ग.यो अरू सहायक प्रजनन विधिभन्दा बढी सफल छ।
• घ.भ्रूणलाई पाठेघरमा राख्नुअघि केही क्रोमोजोमसम्बन्धी र आनुवंशिक रोगका लागि जाँच्न सकिने भएकाले वंशाणुगत रोग बोकेका आमाबुबाले पनि स्वस्थ बच्चा जन्माउन सक्छन्।

• क.$\dfrac{450\ \text{mL}}{5000\ \text{mL}} \times 100\% = 9\%$: उनको रगतको दसौँ भागभन्दा कम।
• ख.गुमेको प्लाज्मा शरीरले एक-दुई दिनमै पूरा गर्छ, तर रातो बोनम्यारोलाई पुग्ने जति नयाँ राता रक्तकोष बनाउन केही हप्ता लाग्छ। तीन महिना पर्खँदा उनका राता रक्तकोष (र हेमोग्लोबिन) सामान्य अवस्थामा फर्कन्छन्। त्यसैले फेरि रक्तदान गर्दा उनलाई रक्तअल्पता हुँदैन।

• क.आधार शिविरमा हरेक सासमा समुद्र सतहको भन्दा करिब आधा मात्र अक्सिजन हुन्छ। बढी हेमोग्लोबिन भएका धेरै राता रक्तकोषले रगतलाई कोषसम्म बढी अक्सिजन बोक्न दिन्छन्। यो उचाइमा अनुकूलनको एउटा भाग हो।
• ख.धेरै शेर्पामा (EPAS1 जस्ता) विशेष वंशाणु हुन्छन्, जसले उनीहरूको शरीरलाई भएको अक्सिजन बढी कुशलतापूर्वक प्रयोग गर्न दिन्छन्। त्यसैले उनीहरूलाई थप राता रक्तकोष चाहिँदैन। राता रक्तकोष धेरै हुँदा (पोलिसाइथेमिया) रगत बाक्लो हुन्छ, बिस्तारै बग्छ र मुटुले बढी काम गर्नुपर्छ।

• क.$$F = \frac{G m_1 m_2}{d^2} = \frac{6.67 \times 10^{-11} \times 1.99 \times 10^{30} \times 5.97 \times 10^{24}}{(1.5 \times 10^{11})^2} = \frac{79.24 \times 10^{43}}{2.25 \times 10^{22}} = 3.52 \times 10^{22}\ \text{N}$$
• ख.$$a = \frac{F}{m} = \frac{3.52 \times 10^{22}\ \text{N}}{5.97 \times 10^{24}\ \text{kg}} = 5.9 \times 10^{-3}\ \text{m/s}^2$$

सधैँ सूर्यतिर हुने यही सानो प्रवेगले पृथ्वीको बाटोलाई मोडेर कक्ष बनाउँछ।

• क.आँखाले कुनै पनि आकृतिलाई करिब एक सेकेन्डको दसौँ भागसम्म सम्झिरहन्छ। चक्का छिटो घुम्दा रेटिनाको हरेक ठाउँमा सातओटै रङ आँखाले छुट्याउन नसक्ने गरी एकपछि अर्को गर्दै पुग्छन्। त्यसैले सूर्यको प्रकाशका सात रङ मिलेर सेतो प्रकाश बनेजस्तै रङहरू जोडिन्छन् र चक्का सेतो देखिन्छ।
• ख.रङ (पेन्ट) स्पेक्ट्रमका शुद्ध रङ होइनन् र हरेक रङ्गाइएको भागले आफूमा परेको प्रकाशको केही भाग मात्र परावर्तन गर्छ। त्यसैले मिश्रण सेतो प्रकाशभन्दा धमिलो अर्थात् खैरो-सेतो देखिन्छ।

• क.नदीको बहावमा आधारित केन्द्रले नदीमा जति पानी आउँछ त्यति नै प्रयोग गर्छ। जाडोमा नदीमा निकै कम पानी हुने भएकाले टर्बाइन घुमाउन कम पानी पुग्छ र कम बिजुली निस्कन्छ। कुलेखानीले बाँधपछाडिको जलाशयमा वर्षायामको पानी जम्मा गर्छ र सुक्खा महिनामा त्यही पानीबाट बिजुली निकाल्छ।
• ख.कुनै एक: जलविद्युत्‌मा कुनै इन्धन बाल्नु नपर्ने भएकाले यसले (लगभग) कार्बन डाइअक्साइड निकाल्दैन र जलवायु परिवर्तन वा वायु प्रदूषण गर्दैन; यसले नेपालकै नवीकरणीय नदी प्रयोग गर्छ, तर डिजेल आयात गरेर किन्नुपर्छ र एक दिन सकिन्छ।

• क.1s², 2s² 2p³ (सेलमा 2, 5)। सबैभन्दा बाहिरी सेल अर्थात् दोस्रो सेलमा पाँचओटा इलेक्ट्रोन भएकाले यो ग्रुप VA (15), पिरियड 2 मा पर्छ। (X नाइट्रोजन हो।)
• ख.अक्टेट पूरा गर्न यसलाई तीनओटा इलेक्ट्रोन चाहिने भएकाले यसको संयुज्यता 3 हुन्छ। हाइड्रोजन (संयुज्यता 1) सँग यसले XH₃ (एमोनिया, NH₃) बनाउँछ।

• क.इथेन, C₂H₆ बाट एउटा हाइड्रोजन हटाउँदा इथाइल रेडिकल, C₂H₅– बन्छ। –OH सँग जोडिँदा यसले इथानोल, C₂H₅OH (इथाइल अल्कोहल) बनाउँछ।
• ख.साधारण सूत्र CₙH₂ₙ₊₁OH हो। n = 3 हुँदा 2n + 1 = 7 हुने भएकाले अल्कोहल C₃H₇OH (प्रोपानोल) हो।

• क.छरिएको युरियाको एक भाग मात्र बिरुवाले प्रयोग गर्न सक्छन्। बाँकीमध्ये धेरैजसो नाइट्रेटका रूपमा जमिनभित्र र इनारसम्म बगेर पुग्छ। यस्तो पानी पिउने शिशुलाई नाइट्रेटले हानि गर्छ। वर्षौँसम्म धेरै युरिया हाल्दा माटो अम्लीय र कडा पनि हुन्छ।
• ख.कुनै दुई: थोरै युरियासँगै प्राङ्गारिक मल वा कम्पोस्ट प्रयोग गर्ने; माटो परीक्षण गरेर कृषि विज्ञले सिफारिस गरेअनुसार मात्र मल हाल्ने; बालीलाई चाहिने जति मात्र र ठिक समयमा मल छर्ने।

• क.ठिमाहा शुद्ध हुँदैन: यसमा धेरै गुणका फरक एलिल हुन्छन्। यसको बिउ छर्दा (मेन्डेलको F₂ मा जस्तै) एलिलहरू छुट्टिन्छन् र नयाँ किसिमले जोडिन्छन्। त्यसैले सन्तान फरक फरक किसिमका हुन्छन्। ठिमाहाका गुण अर्को पुस्तामा जस्ताको तस्तै सर्दैनन्। त्यसैले ठिमाहा बिउ हरेक वर्ष नयाँ किन्नुपर्छ।
• ख.भाले चौँरी प्रजनन गर्न सक्दैनन् (पोथीले मात्र सक्छन्)। त्यसैले चौँरीलाई आपसमा प्रजनन गराउन सकिँदैन। हरेक नयाँ चौँरी याक र गाई (वा साँढे) बिचको क्रसबाट नै जन्मनुपर्छ।
• ग.कुनै एक: बाच्छाबाच्छीमा जर्सीको धेरै दुध दिने र स्थानीय गाईको यहाँको हावापानीमा बलियो हुने गुणजस्ता दुवै माउका चाहेका गुण मिल्छन्; बाच्छाबाच्छी दुवै माउभन्दा राम्रा हुन सक्छन् (ठिमाहा बल); कृत्रिम गर्भाधान भएकाले उनले आफ्नै महँगो साँढे पाल्नु पर्दैन।
• घ.स्थानीय नस्लमा पहाडमा सहन सक्ने र स्थानीय रोगको प्रतिरोध गर्ने जस्ता गुणका वंशाणु हुन्छन्, जुन क्रस गरिएका जनावरमा हराउन सक्छन्। स्थानीय नस्ल लोप भए ती वंशाणु सधैँका लागि हराउँछन् र जैविक विविधता घट्छ। आनुवंशिक रूपमा उस्तै जनावरका बथानमा एउटै रोग सबैमा फैलन सक्छ वा भविष्यका परिवर्तनमा तिनले बाँच्न नसक्न सक्छन्।

• क.ठिक होइन। एउटा चिसो जाडो मौसम हो, अर्थात् कुनै ठाउँमा कुनै समयमा हावाको अवस्था। जलवायु भनेको लामो समय (करिब 30 वर्ष) को औसत मौसम हो। अभिलेखअनुसार नेपालको औसत तापक्रम बढिरहेको छ (सन् 1970 को दशकदेखि वर्षमा करिब 0.06 °C)। त्यसैले एउटा जाडो चिसो भए पनि जलवायु परिवर्तन भइरहेको छ।
• ख.जलवायु तातिएकाले तलका बगैँचा अहिले स्याउका लागि धेरै तातो भएका छन्। त्यसैले किसानले स्याउ अझ चिसो हुने माथिका ठाउँमा सार्छन्। यही कारणले नेपालका धेरै वनस्पति र जनावर पहिलेभन्दा माथिका ठाउँमा भेटिन थालेका छन्।
• ग.जलवायु तातिँदै जाँदा डेङ्गु सार्ने लामखुट्टे पहिले तिनका लागि धेरै चिसो हुने काठमाडौँजस्ता पहाडका सहरमा पनि अब बाँच्न र प्रजनन गर्न सक्छन्।
• घ.कुनै एक, त्यसले कसरी मदत गर्छ भन्नेसहित: LPG वा दाउराको सट्टा नेपालको जलविद्युत्‌बाट चल्ने इन्डक्सन चुलो वा बिजुलीको चुलोमा खाना पकाउने (कम कार्बन डाइअक्साइड निस्कने); रुख रोप्ने र जङ्गल जोगाउने (रुखले कार्बन डाइअक्साइड लिन्छन्); नजिकै जाँदा हिँडेर, साइकलमा वा सार्वजनिक सवारीमा जाने (कम इन्धन बल्ने); बत्ती निभाउने र LED बल्ब प्रयोग गर्ने (कम ऊर्जा खर्च हुने)।

• क.क्यालोरिमेट्रीको सिद्धान्त (वा मिश्रणको सिद्धान्त): तातो र चिसो वस्तु सम्पर्कमा रहँदा कुनै ताप बाहिर नगएमा तातो वस्तुले गुमाएको ताप = चिसो वस्तुले लिएको ताप हुन्छ।
• ख.अन्तिम तापक्रम T मानौँ।

$$m_1 s_1 (450 - T) = m_2 s_2 (T - 20)$$
$$0.5 \times 460 \times (450 - T) = 2.3 \times 4200 \times (T - 20)$$
$$230(450 - T) = 9660(T - 20)$$
$$103{,}500 - 230T = 9660T - 193{,}200$$
$$9890T = 296{,}700 \quad\Rightarrow\quad T = 30\ °\text{C}$$
हँसिया र पानी दुवैको अन्तिम तापक्रम 30 °C हुन्छ। (जाँच: हँसियाले 230 × 420 = 96,600 J ताप दिन्छ र पानीले 9660 × 10 = 96,600 J ताप लिन्छ।)
ग. पानीको पिण्ड धेरै बढी (0.5 kg को तुलनामा 2.3 kg) र विशिष्ट तापधारण क्षमता पनि धेरै बढी (460 को तुलनामा 4,200 J/kg °C) छ। त्यसैले तापक्रम एक डिग्री बदलिन पानीलाई हँसियालाई भन्दा करिब 42 गुणा बढी ताप चाहिन्छ। यसकारण उत्ति नै तापले पानीको तापक्रम धेरै कम बदलिन्छ।

क. मोतीविन्दु: उमेर बढ्दै जाँदा आँखाको लेन्सका प्रोटिन जम्मा भएर गुजुमुज्ज हुन सक्छन् र लेन्स धमिलो हुन्छ। प्रकाश रेटिनासम्म सफासँग पुग्न सक्दैन र अन्त्यमा मानिस अन्धो पनि हुन सक्छ। यसको उपचार शल्यक्रियाबाट गरिन्छ: सानो चिराबाट धमिलो लेन्सलाई टुक्र्याएर निकालिन्छ र त्यसको ठाउँमा सफा र सानो कृत्रिम लेन्स अर्थात् इन्ट्राउकुलर लेन्स (IOL) राखिन्छ। (नेपालको तिलगङ्गा आँखा प्रतिष्ठानले यस्ता लेन्स सस्तोमा बनाउँछ।)

• ख.कलर ब्लाइन्डनेस भनेको रेटिनाका केही कोन कोषले राम्ररी काम नगर्दा केही रङ (प्रायः रातो र हरियो) छुट्याउन नसक्नु हो। यो प्रायः वंशाणुगत हुन्छ र रातो र हरियो कोनका वंशाणु X क्रोमोजोममा हुन्छन्। केटामा एउटा मात्र X हुने भएकाले एउटै बिग्रेको वंशाणुले उसलाई कलर ब्लाइन्ड बनाउँछ, तर केटीमा दुवै X क्रोमोजोममा त्यस्तो वंशाणु हुनुपर्छ।
• ग.बिग्रेको कोर्नियालाई शल्यक्रियाद्वारा स्वस्थ कोर्नियाले बदल्नुलाई कोर्निया प्रत्यारोपण भनिन्छ। स्वस्थ कोर्निया मृत्युपछि आँखा दान गर्ने वाचा गरेका मानिसबाट आउँछन्। नेपालमा तिलगङ्गा आँखा प्रतिष्ठानअन्तर्गतको नेपाल आँखा बैङ्कले ती सङ्कलन, भण्डारण र वितरण गर्छ।

• क.यो उल्का हो: तारा नभई हाम्रो हावाबाट तीव्र वेगले जाँदा जलिरहेको अन्तरिक्षको ढुङ्गाको सानो कण। उल्कापिण्ड भनेको खस्दा पूरै नजली जमिनमा आइपुग्ने अन्तरिक्षको ढुङ्गाको टुक्रा हो।
• ख.एन्ड्रोमेडा 25 लाख प्रकाश वर्ष टाढा भएकाले यसको प्रकाशलाई हामीसम्म आइपुग्न 25 लाख वर्ष लाग्छ। हामीले त्यति बेला त्यहाँबाट हिँडेको प्रकाश देख्ने भएकाले यसलाई त्यति बेला जस्तो थियो त्यस्तै देख्छौँ: टाढा हेर्नु भनेको अतीततिर हेर्नु हो।
• ग.चन्द्रमा आफ्नो कक्षमा करिब 1 km/s को वेगले छेउतिर चलिरहेको हुन्छ। पृथ्वीको तानले यसको बाटोलाई मोडेर घुमाउरो बनाउँछ। त्यसैले यो सधैँ पृथ्वीतिर खसिरहेको हुन्छ, तर पृथ्वीलाई छुन नपाई यसको वरिपरि घुमिरहन्छ।
• घ.आकाशगङ्गाका ताराहरूलाई तारापुञ्जको आफ्नै गुरुत्वले बाँधेर राखेको हुन्छ। फैलावटले गुरुत्वले बाँध्न नसक्ने गरी टाढा रहेका तारापुञ्जका समूहलाई मात्र एकअर्काबाट टाढा लैजान्छ: तिनीहरूबिचको अन्तरिक्ष नै तन्किन्छ।

क. $$\text{Mg(OH)}_2 + 2\text{HCl} \rightarrow \text{MgCl}_2 + 2\text{H}_2\text{O}$$
यो अम्ल क्षार प्रतिक्रिया (निराकरण) हो: क्षार र अम्ल मिलेर लवण र पानी बन्छन्।
ख. $$2\text{NaHCO}_3 \xrightarrow{\Delta} \text{Na}_2\text{CO}_3 + \text{H}_2\text{O} + \text{CO}_2$$
यो विच्छेदन प्रतिक्रिया (तापीय विच्छेदन) हो: तताउँदा एउटा प्रतिक्रियारत पदार्थ टुक्रिएर तीनओटा उत्पादित पदार्थ बन्छन्।

• ग.र्‍यालमा हुने एमाइलेज इन्जाइमले भातको स्टार्चलाई चिनीमा बदल्छ। इन्जाइम सजीवको उत्प्रेरक भएकाले यसले प्रतिक्रियाको दरमा उत्प्रेरकको असर देखाउँछ।
• घ.बन्द कुकरभित्र चाप बढी हुने भएकाले पानी 100 °C भन्दा कममा नभई करिब 120 °C मा उम्लिन्छ। यति उच्च तापक्रममा खाना नरम बनाउने प्रतिक्रिया धेरै छिटो हुन्छन्।

• क.एमोनिया चिस्याउने पदार्थ (refrigerant) हो: तरल एमोनिया बाफ बन्दा वरपरबाट धेरै ताप लिन्छ। त्यसैले यसले भण्डारलाई चिसो राख्छ।
• ख.एमोनिया पानीमा अत्यन्तै घुलनशील हुन्छ (20 °C मा एक लिटर पानीमा करिब 700 लिटर एमोनिया ग्यास घुल्छ)। त्यसैले नाक र फोक्सोसम्म पुग्नुअघि नै कपडाको पानीले धेरैजसो एमोनिया घोल्छ।
• ग.चुहिएको ठाउँमा बाक्लो सेतो धुवाँ देखिन्छ: एमोनिया र रडबाट आएको हाइड्रोजन क्लोराइड भेटिँदा बनेका ठोस एमोनियम क्लोराइडका स-साना कण।

$$\text{NH}_3\text{(g)} + \text{HCl(g)} \rightarrow \text{NH}_4\text{Cl(s)}$$
घ. एमोनिया चुहिँदा विषालु हुने भएकाले घरमा खतरनाक हुन्छ। त्यसैले घरका फ्रिजमा यसको सट्टा आइसोब्युटेन वा R-134a जस्ता अरू ग्यास प्रयोग हुन्छन्।