SEE नमुना प्रश्नपत्र 2

1 KB = 1024 बाइट भएकाले 3 KB = 3 × 1024 = 3072 बाइट।

कोष विभाजन हुनुअघि हरेक क्रोमोजोमको DNA को प्रतिलिपि बन्छ। त्यसपछि हरेक सन्तति कोषले हरेक क्रोमोजोमको एउटा एउटा ठ्याक्कै उस्तै प्रतिलिपि पाउँछ। त्यसैले दुवै सन्तति कोषमा मातृकोषमा जति नै क्रोमोजोम र उस्तै वंशाणु हुन्छन्।

करिब 120/80 mmHg: सिस्टोलिक चाप करिब 120 mmHg र डाइस्टोलिक चाप करिब 80 mmHg।

पानी 4 °C भन्दा तल चिसिँदा फुक्छ र जम्दा करिब 9% थप फुक्छ। बरफलाई बोतलभित्र अटाउनेभन्दा धेरै ठाउँ चाहिन्छ। त्यसैले बरफले काँचमा यति जोडले धकेल्छ कि बोतल चर्किन्छ।

Q = ms(T₂ − T₁) बाट:
$$s = \frac{Q}{m(T_2 - T_1)} = \frac{18{,}000}{2 \times (30 - 20)} = 900\ \text{J/kg °C}$$

आँखाबाट करिब 25 cm मा। आँखाले प्रस्ट देख्न सक्ने सबैभन्दा नजिकको बिन्दु यही हो।

पृथ्वीको बाटो बाङ्ग्याउने बल नरहने भएकाले पृथ्वीले सूर्यको परिक्रमा गर्न छाड्छ। त्यस क्षणमा जुन दिशामा चलिरहेको थियो, त्यही दिशामा (कक्षको स्पर्शरेखाको दिशामा) सिधा रेखामा अन्तरिक्षतिर जान्छ।

कार्बनडाइअक्साइड आफैँ बल्दैन र अरू वस्तुलाई बल्न पनि मदत गर्दैन। यो हावाभन्दा गह्रौँ हुने भएकाले आगोमाथि कम्बलजस्तै बसेर अक्सिजनलाई आगोसम्म पुग्न दिँदैन। त्यसैले आगो निभ्छ।

चाँदी र सुन तामाभन्दा कम सक्रिय भएकाले आयोन बनेर घोलमा जाँदैनन्। अशुद्ध तामाको एनोड खिइँदै जाँदा यी धातु एनोडमुनि एनोड मडका रूपमा खस्छन्। त्यहाँबाट यी बहुमूल्य धातु सङ्कलन गर्न सकिन्छ।

• क.एनालग सिग्नलले आवाजलाई जुनसुकै मान लिन सक्ने तरङ्गको आकारमा बोक्छ। बाटोमा चट्याङ, अरू तरङ्ग र वायुमण्डलबाट मिसिएको बाह्य मिसावटले त्यो आकार बदलिदिन्छ। रिसिभरले आवाज र मिसिएको मिसावट छुट्याउन नसक्ने भएकाले स्यार्र र खरखर पनि बजाउँछ।
• ख.डिजिटल सिग्नलमा 0 र 1 मात्र हुन्छन्। रिसिभरले “यो 0 हो कि 1?” भन्ने मात्र छुट्याउनुपर्ने भएकाले थोरै मिसावटले उत्तर बदलिँदैन र डाटा ठ्याक्कै पहिलेजस्तै पुनः निर्माण हुन्छ।

कुनै दुई:

• क.पछाडिको प्रत्येक खुट्टामा कडा रौँले घेरिएको पोलेन बास्केट हुन्छ, जसमा परागकण राखेर घारसम्म ल्याइन्छ।
• ख.खुट्टा र शरीर परागकण टाँसिने रौँले ढाकिएका हुन्छन्।
• ग.पेटमुनि चाका बनाउन मैन निकाल्ने मैन ग्रन्थि हुन्छन्।
• घ.पुष्परस चुस्न लामो सुँड र मैनलाई आकार दिन म्यान्डिबल हुन्छन्।
• ङ.घारको रक्षा गर्न काँडा भएको खिल हुन्छ।

• क.Tt। होचो सन्तान (tt) लाई दुवै माउबाट एउटा एउटा t चाहिन्छ। होचो माउले t मात्र दिने भएकाले अर्को t अग्लो बिरुवाले दिएको हुनुपर्छ। TT बिरुवाले T मात्र दिने भएकाले त्यसका सबै सन्तान अग्ला हुन्थे।
• ख.Tt × tt: अग्लो बिरुवाका ग्यामेट T र t; होचो बिरुवाका सबै ग्यामेट t।

सन्तान 1 अग्लो (Tt) : 1 होचो (tt), अर्थात् करिब आधा आधा हुन्छन्, जुन किसानले पाए।

• क.उस्तै जुम्ल्याहाबाहेक हरेक जीवको DNA फरक हुन्छ र एउटै जीवका सबै कोषमा उही DNA हुन्छ। त्यसैले खागको DNA मरेको गैँडाको शरीरको DNA सँग मिल्यो भने खाग त्यही गैँडाको हो। मिलेन भने अर्को गैँडाको हो।
• ख.DNA परीक्षण अति संवेदनशील हुन्छ। उनको छालाका कोष पुगेर नमुना दूषित हुन सक्छ र नतिजा गलत आउन सक्छ। उनले सफा पन्जा लगाएर खाग समात्नुपर्थ्यो र प्रयोगशालामा पठाउन होसियारीसाथ बन्द गरी लेबल लगाउनुपर्थ्यो।

महिलाका शारीरिक कोष 44 + XX हुने भएकाले उनले बनाउने सबै डिम्ब 22 + X हुन्छन्। पुरुषका शारीरिक कोष 44 + XY हुने भएकाले उनले 22 + X र 22 + Y गरी दुई किसिमका शुक्रकीट बराबर सङ्ख्यामा बनाउँछन्।
X शुक्रकीट र डिम्ब मिल्दा 44 + XX, अर्थात् छोरी र Y शुक्रकीट र डिम्ब मिल्दा 44 + XY, अर्थात् छोरा हुन्छ। सबै डिम्बमा X नै हुने भएकाले कुन किसिमको शुक्रकीटले निसेचन गर्छ भन्ने कुराले बच्चाको लिङ्ग निर्धारण हुन्छ।

• क.एन्टि-A सँग डल्लो पर्नुले एन्टिजेन A र एन्टि-D सँग डल्लो पर्नुले Rh फ्याक्टर भएको देखाउँछ। एन्टि-B सँग डल्लो नपर्नुले एन्टिजेन B नभएको देखाउँछ। उनको रक्त समूह A+ve हो।
• ख.सकिँदैन। AB+ve का राता रक्तकोषमा एन्टिजेन B हुन्छ, जुन उनको आफ्नै कोषमा छैन। उनको प्लाज्माका एन्टि-B एन्टिबडीले ती कोषलाई डल्लो पारेर नष्ट गर्छन्।

• क.उनलाई हृदयाघात भएको हुन सक्छ: कोरोनरी धमनी बन्द भएर मुटुको मांसपेशीको कुनै भागमा रगत पुगेको छैन। तुरुन्तै एम्बुलेन्स बोलाउनुपर्छ (नेपालमा 102) वा उनलाई हिँडाउन नदिई बसाएर छिटोभन्दा छिटो अस्पताल पुर्‍याउनुपर्छ।
• ख.कुनै दुई: चुरोट (चुरोट छाड्ने); बोसो धेरै हुने तारेका खानेकुरा (तरकारी, फलफूल, अन्न र दाल धेरै खाने तथा तारेको खाना, नुन र चिनी कम खाने); धेरै वर्षदेखिको उच्च रक्तचाप (नियमित जाँच र उपचार गराउने); चालक भएकाले दिनभर बसिरहने (धेरैजसो दिन कम्तीमा 30 मिनेट व्यायाम गर्ने)।

कुनै दुई:

• क.छालाका समस्यामा निमको जुस र लेदो प्रयोग गरिन्छ।
• ख.निमको हाँगालाई दतिवन बनाएर दाँत माझिन्छ।
• ग.भण्डार गरिएको अन्न र लुगामा किरा नलागोस् भनेर निमका पात राखिन्छ।
• घ.निमको तेल प्राकृतिक कीटनाशक विषादीका रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
• ङ.यसका पात, जरा, बोक्रा, फूल र फल आयुर्वेदिक औषधी बनाउन प्रयोग गरिन्छन्।

• क.$\dfrac{C}{100} = \dfrac{F - 32}{180} = \dfrac{104 - 32}{180} = \dfrac{72}{180}$, त्यसैले $C = 0.4 \times 100 = 40\ °\text{C}$। यो उच्च ज्वरो हो।
• ख.$K = C + 273 = 40 + 273 = 313\ \text{K}$

• क.ठिक होइन। आँखामा रातो प्रकाश सूर्यबाट टाउको हुँदै जाने रेखासँग करिब 42° मा रहेका थोपाबाट मात्र आउँछ। त्यसैले इन्द्रेणी सूर्यको ठिक विपरीत बिन्दुलाई केन्द्र मानेर बनेको वृत्त हुन्छ। असारको मध्यदिनमा सूर्य क्षितिजभन्दा 42° भन्दा धेरै माथि हुने भएकाले उक्त वृत्त पूरै क्षितिजमुनि पर्छ। सूर्य तल हुँदा, अर्थात् बिहान वा दिउँसो ढल्केपछि मात्र इन्द्रेणी देखिन्छ।
• ख.थोपाबाट हरेक रङ सूर्यको प्रकाशसँग आफ्नै कोण बनाएर निस्कन्छ: रातो करिब 42° र सबैभन्दा बढी बाङ्गिने बैजनी करिब 40°। त्यसैले रातो प्रकाश ठुलो वृत्तका थोपाबाट र बैजनी त्यसभित्रको अलि सानो वृत्तका थोपाबाट आँखामा आउँछ।

• क.$\mu = \dfrac{c}{v} = \dfrac{3 \times 10^8}{2.25 \times 10^8} = 1.33$
• ख.$v = \dfrac{c}{\mu} = \dfrac{3 \times 10^8}{1.6} = 1.875 \times 10^8\ \text{m/s}$

• क.पोटासियम (39.1) आर्गन (39.9) भन्दा अगाडि आउँछ। यसो हुँदा धेरै सक्रिय धातु पोटासियम नोबल ग्यासहरूको समूहमा र निष्क्रिय ग्यास आर्गन अल्काली धातुहरूको समूहमा पर्छ। दुवै आफ्ना गुणसँग नमिल्ने ग्रुपमा पुग्छन्।
• ख.आधुनिक पेरियोडिक नियमअनुसार तत्त्वलाई पारमाणविक भारका आधारमा होइन, पारमाणविक सङ्ख्याका आधारमा मिलाइन्छ। आर्गन (18) पोटासियम (19) भन्दा अगाडि आउँछ। त्यसैले आर्गन नोबल ग्यासहरूसँग ग्रुप 0 मा र पोटासियम अल्काली धातुहरूसँग ग्रुप IA मा पर्छन्, जहाँ तिनका गुण मिल्छन्।

• क.एमोनिया पानीमा अत्यन्त धेरै घुल्छ: पानीका पहिला केही थोपामा धेरै एमोनिया घुल्दा फ्लास्कभित्रको चाप बाहिरको वायुमण्डलीय चापभन्दा धेरै कम हुन्छ। बिकरको पानीमाथि थिचिरहेको हावाले पानीलाई नलीबाट माथि धकेल्छ।
• ख.एमोनिया घुलेर एमोनियम हाइड्रोक्साइड बन्छ। यो क्षार भएकाले फेनोल्फथालिन गुलाफी हुन्छ।

प्रथम श्रेणी (प्राकृतिक स्रोतबाट पाइने, आवश्यक मात्रामा प्रयोग गर्न सकिने): भिनेगर र चिनी।
द्वितीय श्रेणी (उद्योगमा बनाइने रसायन, कानुनले तोकेको थोरै मात्रामा मात्र प्रयोग गर्न पाइने): सल्फर डाइअक्साइड र पोटासियम नाइट्रेट।

• क.W को एकाइ = kg × m s⁻² × m = kg m² s⁻² (जुल)।
• ख.चापको एकाइ = बलको एकाइ ÷ क्षेत्रफलको एकाइ = kg m s⁻² ÷ m² = kg m⁻¹ s⁻² (पास्कल)।
• ग.1 N = 1 kg m s⁻² भएकाले N/kg = kg m s⁻² ÷ kg = m s⁻² हुन्छ, जुन प्रवेगको एकाइ हो।
• घ.घनत्वको एकाइ kg m⁻³ हो। तर m × V को एकाइ kg × m³ = kg m³ हुन्छ। दुवैपट्टिका एकाइ फरक भएकाले सूत्र गलत छ। (सही सूत्र ρ = m/V हो।)

• क.P ब्रायोफाइटामा (मस) र Q टेरिडोफाइटामा (उनिउँ) पर्छ।
• ख.R जिम्नोस्पर्म र S एन्जिओस्पर्म हो। जिम्नोस्पर्मका बिउ नाङ्गा (कोनका कत्लामाथि, फलबिना) हुन्छन् भने एन्जिओस्पर्मका बिउ फलभित्र बन्द हुन्छन्।
• ग.Q मा वास्तविक जरा हुन्छन्। यसका वास्तविक जरा, काण्ड र पातमा भास्कुलर तन्तु (जाइलम र फ्लोयम) हुन्छ। P मा राइज्वाइड मात्र हुन्छन् र भास्कुलर तन्तु हुँदैन।
• घ.एकदलीय: यसका पातमा समानान्तर शिराक्रम हुन्छ (गुच्छे जरा र तीनको गुणाङ्कमा फूलका भाग पनि हुन्छन्)।

• क.$g = \dfrac{v - u}{t} = \dfrac{29.4 - 0}{3} = 9.8\ \text{m/s}^2$
• ख.$g_{\text{मङ्गल}} = \dfrac{11.1 - 0}{3} = 3.7\ \text{m/s}^2$। यो पृथ्वीको g को एक तिहाइभन्दा अलि बढी हो।
• ग.$h = ut + \tfrac{1}{2}gt^2 = 0 + \tfrac{1}{2} \times 9.8 \times 3^2 = 44.1\ \text{m}$। (रेखा A मुनिको क्षेत्रफलबाट पनि यही आउँछ: $\tfrac{1}{2} \times 3 \times 29.4 = 44.1$ m।)
• घ.$W = mg = 2 \times 3.7 = 7.4\ \text{N}$। (यसको पिण्ड त्यहाँ पनि 2 kg नै रहन्छ, तौल मात्र बदलिन्छ।)

• क.पास्कलको नियमअनुसार $\dfrac{F_1}{A_1} = \dfrac{F_2}{A_2}$, त्यसैले $F_1 = F_2 \times \dfrac{A_1}{A_2} = 30{,}000 \times \dfrac{4}{600} = 200\ \text{N}$।
• ख.लिफ्टिङ पिस्टनको क्षेत्रफल 600 ÷ 4 = 150 गुणा भएकाले सानो पिस्टनले धकेलेको तेलले यसलाई 1/150 दुरी मात्र उठाउँछ। यसलाई 2 cm उठाउन सानो पिस्टन धेरै पटक गरी जम्मा 150 × 2 = 300 cm (3 m) तल धकेल्नुपर्छ। ज्याकले बल बढाउँछ, ऊर्जा बढाउँदैन।
• ग.ठिक होइन। हावा खुम्चिन्छ: पिस्टन धकेल्दा हावा मात्र खुम्चिन्छ र धक्काको थोरै भाग मात्र लिफ्टिङ पिस्टनसम्म पुग्छ। तेल खुम्चिँदैन, त्यसैले यसले चाप पूरै सार्छ।
• घ.कुनै एक: रिलिजिङ भल्भ खुला भएकाले तेल फेरि भण्डारमा फर्किरहेको; तेल चुहिएर सकिएको वा भण्डार रित्तो भएको; ज्याकभित्र हावा पसेको।

• क.छेउ A। म्याक्सवेलको दायाँ हातको ग्रिप नियमअनुसार औँलाहरू फन्कामा बग्ने करेन्टको दिशामा (हरेक फन्काको अगाडिपट्टि माथितिर) बटारिने गरी क्वाइललाई दायाँ हातले समात्दा बुढीऔँलाले A तिर, अर्थात् उत्तरी ध्रुवतिर सङ्केत गर्छ।
• ख.पिन खस्छन्। नरम फलामको चुम्बकत्व अस्थायी हुन्छ: करेन्ट बन्द हुँदा क्वाइलले चुम्बकीय क्षेत्र बनाउँदैन र किलाको चुम्बकत्व हराउँछ।
• ग.कुनै दुई: करेन्ट बढाउने (दुई वा बढी सेल जोड्ने); किलामा तारका फन्का बढाउने; नरम फलामको बाक्लो कोर प्रयोग गर्ने।

• क.$\text{Mg} + 2\text{HCl} \rightarrow \text{MgCl}_2 + \text{H}_2$। यो एकल विस्थापन प्रतिक्रिया हो: सक्रियता श्रेणीमा हाइड्रोजनभन्दा माथि रहेको म्याग्नेसियमले अम्लबाट हाइड्रोजनलाई विस्थापन गर्छ।
• ख.तापक्रम बढ्दा प्रतिक्रिया छिटो हुन्छ: 10 °C बढ्दा समय आधा भयो। तातो कणहरू छिटो चल्ने भएकाले धेरै पटक ठोक्किन्छन् र धेरै टकरावमा प्रतिक्रिया हुन चाहिने ऊर्जा (एक्टिभेसन इनर्जी) हुन्छ।
• ग.R को अम्ल बढी गाढा छ: एउटै आयतनमा अम्लका धेरै कण हुने भएकाले म्याग्नेसियमसँग धेरै पटक टकराव हुन्छ।
• घ.करिब 30 s। P र Q मा तापक्रम 10 °C बढ्दा समय आधा (दर दोब्बर) भयो। त्यसैले फेरि 10 °C बढ्दा समय फेरि आधा हुनुपर्छ: 60 ÷ 2 = 30 s।

• क.एउटै सामान्य सूत्रले जनाउन सकिने र हरेक सदस्य आफूपछिको सदस्यभन्दा एउटा –CH₂– समूहले फरक हुने प्राङ्गारिक यौगिकको शृङ्खलालाई होमोलोगस शृङ्खला भनिन्छ (जस्तै अल्केन: CH₄, C₂H₆, C₃H₈…)।
• ख.कुनै दुई:
• क.सबैको सामान्य सूत्र एउटै हुन्छ (अल्केनको CₙH₂ₙ₊₂)।
• ख.छेउछाउका सदस्य CH₂ ले र आणविक भारमा 14 ले फरक हुन्छन्।
• ग.सबैमा एउटै फङ्सनल ग्रुप हुने भएकाले तिनका रासायनिक गुण मिल्दाजुल्दा हुन्छन्।
• घ.तिनका भौतिक गुण क्रमशः बदलिँदै जान्छन्: अणु जति ठुलो भयो, उम्लने बिन्दु त्यति नै उच्च हुन्छ।
• ग.मिथाइल अल्कोहल: कुनै एक, जस्तै मिथाइलेटेड स्पिरिट बनाउन, रङ र भार्निस घोल्ने घोलकका रूपमा वा फर्माल्डिहाइड बनाउन। इथाइल अल्कोहल: कुनै एक, जस्तै छाला र घाउ निर्मलीकरण गर्न (ह्यान्ड स्यानिटाइजर), जैविक नमुना सुरक्षित राख्न, रातो रङका थर्मोमिटरमा वा स्पिरिट बत्तीमा इन्धनका रूपमा।