नियम
- कसैले भनेको कुरा जस्ताको तस्तै उद्धरण चिह्नभित्र राख्नु प्रत्यक्ष कथन हो र आशय आफ्नै शब्दमा सुनाउनु अप्रत्यक्ष कथन हो: पिकासोले भने, “म थाकेँ।” → पिकासोले आफू थाकेको बताए।
- अप्रत्यक्ष बनाउँदा उद्धरण चिह्न हट्छ र भन्ने क्रिया भनाइको किसिमअनुसार आउँछ: भन्यो, बतायो; प्रश्नमा भनी सोध्यो; आज्ञामा गर्न भन्यो; अनुरोधमा गर्न अनुरोध गर्यो।
- बोल्ने आफैँले भनेको म, मैले, मलाई, मेरो अप्रत्यक्षमा आफू, आफूले, आफूलाई, आफ्नो बन्छ: “म जान्छु।” → आफू जाने बतायो।
- सुन्नेलाई भनेको तँ, तिमी, तपाईँ अप्रत्यक्षमा सुन्नेको नाम वा ऊ, उनी, उहाँ बन्छ; कुन आदर दिने भन्ने कुरा, कुरा सुनाउने व्यक्तिले त्यो मान्छेलाई दिने आदरमा भर पर्छ: “तपाईँ आउनुहुन्छ?” → उहाँ आउनुहुन्छ कि भनी सोधे।
- बोलीको पूरा क्रिया ‘-ने’, ‘-एको’ वा आज्ञामा ‘-न’ बन्छ: जान्छु → जाने, गएँ → गएको, गर → गर्न।
- समय र सङ्केतका शब्द फेरिन्छन्: आज → त्यस दिन, भोलि → भोलिपल्ट, हिजो → अघिल्लो दिन, अब → त्यसपछि, यो/यी → त्यो/ती, यहाँ → त्यहाँ।
- विस्मयका शब्द (वाह!, ओहो!) हट्छन् र भाव ‘खुसी व्यक्त गर्यो’, ‘दुःख व्यक्त गर्यो’ जस्ता शब्दले आउँछ।
- अप्रत्यक्षबाट प्रत्यक्ष बनाउँदा यिनै नियम उल्टो लाग्छन्: आफू → म, जाने → जान्छु, त्यस दिन → आज, र भनाइ उद्धरण चिह्नभित्र जान्छ।
यस पटक: ० ठिक, ० बेठिक