BLE नमुना प्रश्नपत्र 1
पूर्णाङ्क: 50समय: 2 घण्टा
सबै प्रश्न अनिवार्य छन्।
पहिले सबै उत्तर कापीमा लेख्नुहोस्। त्यसपछि हरेक प्रश्नको उत्तर र अङ्क विभाजन खोलेर आफ्नो उत्तर मिलाउनुहोस् र मिलेको हरेक बुँदाका लागि आफैँलाई 1 अङ्क दिनुहोस्। बहुवैकल्पिक प्रश्नमा पहिलो पटक छानेको उत्तरको मात्र अङ्क गनिन्छ।
खण्ड (क)
10 × 1 = 101. तलका प्रश्नको सही विकल्प छनोट गर्नुहोस्।
रासायनिक मलले तोरीका बिरुवा बढी अग्ला हुन्छन् कि हुँदैनन् भनी बिमला पत्ता लगाउन चाहन्छिन्। उनी एउटै किसिमको माटो भरिएका उस्तै दुईओटा गमलामा छेउछेउमा बिरुवा हुर्काउँछिन् र एउटा गमलामा मात्र मल हाल्छिन्। मल नहालिएको गमला किन चाहिन्छ?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
कागजमा छापिएको पानालाई कम्प्युटरमा भण्डारण हुने डिजिटल चित्रमा बदल्ने उपकरण कुन हो?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
खानाबाट ऊर्जा निकाल्ने र कोषको शक्ति केन्द्र भनिने कोषको अङ्गक कुन हो?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
तल एउटा कथन र दुईओटा तर्क दिइएका छन्।
कथन: गुलियो फल फल्ने अम्बाको रुखबाट गुटी गरी उमारिएको बिरुवामा पनि त्यस्तै गुलियो फल फल्छ।
तर्क 1: गुटीबाट उमारिएको बिरुवा माउ रुखकै भागबाट बन्ने भएकाले यसमा माउका जस्तै वंशाणु हुन्छन्।
तर्क 2: गुटीबाट उमारिएको बिरुवा भाले र पोथी लैङ्गिक कोष मिलेर बनेको बिउबाट उम्रन्छ।
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
एउटा मोटरसाइकलको गति 5 सेकेन्डमा एकनासले 5 m/s बाट 20 m/s पुग्छ। यसको प्रवेग कति हुन्छ?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
हावामा ध्वनिको वेग 340 m/s छ। हावामा 170 Hz आवृत्ति भएको ध्वनिको तरङ्ग लम्बाइ कति हुन्छ?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
आल्मिनियमको संयुज्यता 3 र क्लोरिनको संयुज्यता 1 हुन्छ। आल्मिनियम क्लोराइडको आणविक सूत्र कुन हो?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
अम्लीयपन (“ग्यास्ट्रिक”) भएका बिरामीलाई मिल्क अफ म्याग्नेसिया (म्याग्नेसियम हाइड्रोक्साइड) किन खान दिइन्छ?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
रमेशले तीनओटा पानीको नमुनामा केही थोपा साबुन हालेर हल्लाए। थोरै फिँज आएका नमुनालाई उमालेर, सेलाएर फेरि जाँचे।
| नमुना | साबुन हाल्दा | उमालेपछि | लुगा धुने सोडा हालेपछि |
|---|---|---|---|
| P | राम्रो फिँज आयो | (उमालिएन) | (आवश्यक परेन) |
| Q | थोरै फिँज र सेतो स्कम | राम्रो फिँज आयो | (आवश्यक परेन) |
| R | थोरै फिँज र सेतो स्कम | अझै थोरै फिँज | राम्रो फिँज आयो |
तलका मध्ये कुन निष्कर्ष सही हो?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
एउटा पुच्छ्रेतारा सूर्यको नजिकबाट गएर अब सूर्यबाट टाढा जाँदै छ। यसको पुच्छर कतातिर फर्केको हुन्छ?
किन भनेर हेर्न एउटा उत्तर छान्नुहोस्।
खण्ड (ख)
8 × 1 = 82. तलका प्रश्नको अति छोटो उत्तर लेख्नुहोस्।
एक जना ह्याकरले अञ्जुको इमेलको पासवर्ड चोर्यो, तर पनि उसले खाता खोल्न सकेन। खाताले अञ्जुको फोनमा पठाइएको कोड माग्यो। अञ्जुले इन्टरनेट सुरक्षाको कुन उपाय अपनाएकी थिइन्?
उत्तर
दुई चरणको प्रमाणीकरण (2FA)। यसमा पासवर्डबाहेक फोनमा पठाइएको कोडजस्तो अर्को प्रमाण पनि चाहिन्छ। त्यो कोड चोरसँग हुँदैन।
अङ्क विभाजन
- दुई चरणको प्रमाणीकरण (2FA) लेखेमा।
भाइरसलाई पूर्ण परजीवी भनिन्छ, किन?
उत्तर
भाइरसले जीवित आश्रयदाता कोषभित्र मात्र कोषकै पदार्थ र यन्त्र प्रयोग गरेर आफ्नो सङ्ख्या बढाउन सक्छ। कोषबाहिर यसमा जीवनका कुनै लक्षण देखिँदैनन्।
अङ्क विभाजन
- जीवित आश्रयदाता कोषभित्र मात्र सङ्ख्या बढाउन सक्ने लेखेमा।
आनुवंशिक विविधता भनेको के हो?
उत्तर
एउटै प्रजातिका सदस्यबिच तिनका वंशाणुमा हुने फरकले गर्दा देखिने विविधतालाई आनुवंशिक विविधता भनिन्छ, जस्तै: नेपालमा लगाइने धानका धेरै जात।
अङ्क विभाजन
- एउटै प्रजातिका सदस्यबिच वंशाणुमा हुने फरकले देखिने विविधता लेखेमा।
एक जना माली चमेलीको बोटको तल्लो भागका लामा र नरम हाँगाबाट नयाँ बिरुवा उमार्न चाहन्छन्। यसका लागि कृत्रिम भेजिटेटिभ प्रोपागेसनको कुन विधि सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ?
उत्तर
लेयरिङ। गोलाकार बोक्रा हटाइएको तल्लो हाँगालाई झुकाएर माटोमा गाडिन्छ। गाडिएको भागबाट जरा पलाएपछि हाँगालाई माउबाट काटेर रोपिन्छ।
अङ्क विभाजन
- लेयरिङ लेखेमा।
भारी वर्षापछि एक हप्तासम्म पानी जमिरहेको खेतमा सिमीका बिउ छरिए। बिउ नउम्रिकनै कुहिए। ती बिउले अङ्कुरणका लागि चाहिने कुन अवस्था पाएनन्?
उत्तर
हावा (अक्सिजन)। माटोका खाली ठाउँ पानीले भरिएकाले बिउका कोषलाई श्वासप्रश्वासका लागि चाहिने अक्सिजन पुगेन।
अङ्क विभाजन
- हावा (अक्सिजन) लेखेमा।
स्विच सधैँ न्युट्रल तारमा नभई लाइभ तारमा जोडिन्छ, किन?
उत्तर
स्विच अफ हुँदा उपकरण लाइभ आपूर्तिबाट छुटोस् भनेर यसो गरिन्छ। यसो गर्दा उपकरणको कुनै पनि भाग उच्च भोल्टेजमा रहँदैन र छुने मानिसलाई करेन्ट लाग्दैन।
अङ्क विभाजन
- स्विच अफ हुँदा उपकरण लाइभ आपूर्तिबाट छुट्ने (कुनै भाग लाइभ नरहने र सुरक्षित हुने) लेखेमा।
आधुनिक पेरियोडिक नियम लेख्नुहोस्।
उत्तर
तत्त्वहरूका भौतिक र रासायनिक गुणहरू तिनीहरूको पारमाणविक सङ्ख्याको आवधिक कार्यस्वरूप (periodic function) हुन्छन्।
अङ्क विभाजन
- तत्त्वका गुण तिनको पारमाणविक सङ्ख्याको आवधिक कार्यस्वरूप हुने लेखेमा।
माटो परीक्षण गर्दा एक जना किसानको खेतको माटो बालीका लागि धेरै अम्लीय भएको पाइयो। उनले खेतमा के छर्नुपर्छ? किन?
उत्तर
चुन (क्याल्सियम हाइड्रोक्साइड) वा दाउराको खरानी। यो क्षार भएकाले यसले माटोमा बढी भएको अम्ललाई निराकरण गर्छ।
अङ्क विभाजन
- अम्ललाई निराकरण गर्ने क्षार, चुन (क्याल्सियम हाइड्रोक्साइड) वा दाउराको खरानी लेखेमा।
खण्ड (ग)
8 × 2 = 16तलका प्रश्नको छोटो उत्तर लेख्नुहोस्।
नुनले बरफलाई छिटो पगाल्छ कि पगाल्दैन भनी प्रकाश परीक्षण गर्न चाहन्छन्। उनी बरफका दुईओटा टुक्रा लिएर छुट्टाछुट्टै प्लेटमा राख्छन्। एउटा टुक्रामा एक चम्चा नुन छर्कन्छन् र हरेक टुक्रा पग्लन कति समय लाग्छ भनी टिप्छन्।
- क.उनको परीक्षणका लागि एउटा परिकल्पना लेख्नुहोस्।
- ख.दुवै टुक्राका लागि उस्तै राख्नुपर्ने कुनै एउटा कुरा लेख्नुहोस्।
उत्तर
- क.परीक्षण गर्न सकिने एउटा अनुमान, जस्तै: “नुनले बरफलाई छिटो पगाल्छ।” (यसको उल्टो, “नुनले बरफ पग्लने समयमा कुनै फरक पार्दैन” भन्ने पनि यो परीक्षणबाट जाँच्न सकिने परिकल्पना हो।)
- ख.कुनै एक: बरफका टुक्राको आकार; प्लेटको किसिम; राख्ने ठाउँ (एउटै कोठा, दुवै घाममा वा दुवै छहारीमा); सुरु गर्ने समय।
अङ्क विभाजन
- क. नुन र बरफ पग्लनेबारे परीक्षण गर्न सकिने स्पष्ट परिकल्पना लेखेमा।
- ख. उस्तै राख्नुपर्ने कुनै एक कुरा (टुक्राको आकार, प्लेटको किसिम, ठाउँ वा तापक्रम, सुरु गर्ने समय) लेखेमा।
कारण दिनुहोस्:
- क.गुन्द्रुक भण्डारण गर्नुअघि घाममा राम्ररी सुकाइन्छ।
- ख.कागतीको अचारको बोतलमा तेल भरेर हावा नछिर्ने गरी बिर्को लगाइन्छ।
उत्तर
- क.सूक्ष्म जीवलाई बढ्न पानी चाहिन्छ। सुकाउँदा पानी हट्ने भएकाले गुन्द्रुकमा ढुसी र ब्याक्टेरिया उम्रन सक्दैनन् र यो धेरै महिनासम्म नकुहिई रहन्छ।
- ख.तेलले अचारलाई ढाक्छ र हावा नछिर्ने बिर्कोले हावालाई भित्र पस्न दिँदैन। यसले गर्दा हावासँगै आउने कीटाणु र ढुसीका बीजाणु अचारसम्म पुग्दैनन् र अचार बिग्रँदैन।
अङ्क विभाजन
- क. सुकाउँदा सूक्ष्म जीवलाई चाहिने पानी हट्ने र नकुहिने लेखेमा।
- ख. तेल र हावा नछिर्ने बिर्कोले हावा र त्यसका कीटाणु तथा बीजाणुलाई रोक्ने लेखेमा।
रामको भनाइ छ, “चिडियाखाना वा उद्यानमा जनावर र वनस्पतिलाई खाना दिन र बिरामी हुँदा उपचार गर्न सकिने भएकाले सबै वनस्पति र जनावरका लागि स्वस्थानीय संरक्षणभन्दा परस्थानीय संरक्षण राम्रो हुन्छ।” के तपाईँ उनको भनाइसँग सहमत हुनुहुन्छ? दुईओटा कारण दिनुहोस्।
उत्तर
म सहमत छैन।
- क.स्वस्थानीय संरक्षणमा (राष्ट्रिय निकुञ्ज, संरक्षण क्षेत्र) वनस्पति र जनावर तिनकै प्राकृतिक वासस्थानमा प्राकृतिक रूपमै बाँच्छन् र वरपरको माटो, पानी, हावापानी र अन्य जीवसँग अन्तरक्रिया गर्छन्। त्यस क्षेत्रका सबै प्रजातिको सँगै संरक्षण हुन्छ।
- ख.परस्थानीय संरक्षण मिहिनेती र महँगो हुन्छ। यसमा हरेक दिन खाना र वातावरण मिलाउनुपर्छ, थोरै सङ्ख्या मात्र राख्न सकिन्छ र जङ्गली जनावरलाई खोरभित्रको जेलजस्तो जीवन मन पर्दैन। यो विधि सबै वनस्पति र जनावरका लागि नभई लोपोन्मुख प्रजातिका लागि बढी उपयुक्त हुन्छ।
अङ्क विभाजन
- असहमत भएको र स्वस्थानीय संरक्षणको पक्षमा एउटा कारण (प्राकृतिक वासस्थान, सबै प्रजातिको सँगै संरक्षण, सजिलो र सस्तो) लेखेमा।
- परस्थानीय संरक्षणको एउटा सीमा (महँगो र मिहिनेती, थोरै सङ्ख्या, जनावरलाई खोर मन नपर्ने, लोपोन्मुख प्रजातिका लागि मात्र उपयुक्त) लेखेमा।
कृत्रिम भेजिटेटिभ प्रोपागेसनका कुनै दुई फाइदा लेख्नुहोस्।
उत्तर
कुनै दुई:
- क.राम्रो भनेर थाहा भएको बिरुवाका गुण उस्तै सार्न सकिन्छ: नयाँ बिरुवा माउजस्तै हुन्छन्।
- ख.बिउबाट उम्रेको बिरुवाभन्दा नयाँ बिरुवामा छिटो फल लाग्छ।
- ग.एउटै माउ बिरुवाबाट छोटो समयमा उस्तै धेरै बिरुवा उत्पादन गर्न सकिन्छ।
- घ.उम्रन सक्ने बिउ नहुने केरा, बिउ नभएको अङ्गुर, भुइँकटहर जस्ता बिरुवा पनि उमार्न सकिन्छ।
अङ्क विभाजन
- एउटा सही फाइदा लेखेमा।
- अर्को सही फाइदा लेखेमा।
समुद्रको गहिराइ पत्ता लगाउन एउटा जहाजबाट समुद्रको पिँधतिर ध्वनि पठाइन्छ र त्यसको प्रतिध्वनि 3 सेकेन्डपछि फर्कन्छ। समुद्री पानीमा ध्वनिको वेग 1,500 m/s छ।
- क.यसका लागि आवृत्तिअनुसार कुन किसिमको ध्वनि प्रयोग गरिन्छ? त्यसको आवृत्ति कति हुन्छ?
- ख.त्यस ठाउँमा समुद्रको गहिराइ हिसाब गर्नुहोस्।
उत्तर
- क.अल्ट्रासाउन्ड, जसको आवृत्ति 20 kHz (20,000 Hz) भन्दा बढी हुन्छ।
- ख.ध्वनि तल गएर फेरि माथि आउने भएकाले,
अङ्क विभाजन
- क. अल्ट्रासाउन्ड, 20 kHz भन्दा बढी लेखेमा।
- ख. गहिराइ = 1500 × 3 ÷ 2 = 2,250 m निकालेमा।
चुम्बकत्वको आणविक सिद्धान्तका आधारमा कारण दिनुहोस्:
- क.छड चुम्बकलाई भाँचेर दुई टुक्रा पार्दा हरेक टुक्रा पूर्ण चुम्बक हुन्छ।
- ख.चुम्बकलाई धेरै तताउँदा यसको चुम्बकत्व हराउँछ।
उत्तर
- क.चुम्बक भाँच्दा भित्रका अणु चुम्बक मिलेर बसेको क्रम बदलिँदैन। हरेक टुक्रामा एउटै दिशातिर फर्केका अणु चुम्बकका लहर (खुला शृङ्खला) हुने भएकाले हरेक टुक्राको एउटा छेउमा उत्तरी ध्रुव र अर्को छेउमा दक्षिणी ध्रुव हुन्छ।
- ख.तताउँदा अणु चुम्बकहरू झन् झन् जोडले काँप्छन्। यस्तो कम्पनले तिनका लहर खल्बलिन्छन् र तिनीहरू फेरि जथाभाबी दिशातिर फर्केर बन्द शृङ्खला बनाउँछन्। बन्द शृङ्खलामा ध्रुवहरूको असर आपसमा काटिन्छ।
अङ्क विभाजन
- क. हरेक टुक्राका अणु चुम्बक खुला शृङ्खलामै मिलेर रहने र हरेक टुक्रामा N र S ध्रुव हुने लेखेमा।
- ख. तापले अणु चुम्बक काँपेर बन्द शृङ्खलामा (जथाभाबी दिशातिर) फर्कने र चुम्बकत्व हराउने लेखेमा।
सबिनले परीक्षण नलीमा राखिएको फिक्का हाइड्रोक्लोरिक अम्लमा जिङ्कको एउटा टुक्रा खसाल्छन्। त्यसबाट ग्याँसका फोका निस्कन्छन्।
- क.यस प्रतिक्रियाको सन्तुलित रासायनिक समीकरण लेख्नुहोस्।
- ख.निस्केको ग्याँसको नाम लेख्नुहोस् र त्यसलाई कसरी परीक्षण गर्न सकिन्छ, लेख्नुहोस्।
उत्तर
क. जिङ्क + हाइड्रोक्लोरिक अम्ल → जिङ्क क्लोराइड + हाइड्रोजन
ख. हाइड्रोजन। बलिरहेको सलाईको काँटी परीक्षण नलीको मुख नजिकै लैजाँदा ग्याँस पप आवाज निकाल्दै बल्छ।
अङ्क विभाजन
- क. Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂ लेखेमा।
- ख. हाइड्रोजन र यो पप आवाज निकाल्दै बल्ने लेखेमा।
कारण दिनुहोस्:
- क.पृथ्वीको हावामा पस्ने धेरैजसो मेटियोरोइड जमिनसम्म आइपुग्दैनन्।
- ख.चन्द्रमाको सतह खाल्डैखाल्डाले भरिएको छ, तर पृथ्वीमा निकै थोरै खाल्डा छन्।
उत्तर
- क.मेटियोरोइड अत्यन्त तीव्र वेगमा (प्रति सेकेन्ड 11 देखि 72 km) हावामा पस्छन्। त्यसैले तिनीहरू तातेर चम्कन्छन् र जमिनबाट करिब 80 देखि 100 km माथि उल्का बनेर जलेर सकिन्छन्।
- ख.चन्द्रमामा हावा नभएकाले साना मेटियोरोइड पनि यसको सतहमा ठोक्किएर खाल्डा बनाउँछन्। त्यहाँ हावा, पानी वा जीव नभएकाले ती खाल्डा अर्बौँ वर्षसम्म रहन्छन्। पृथ्वीमा भने हावाले साना टुक्रालाई जलाइदिन्छ र मौसम, पानी तथा सर्ने भूत्वकका कारण धेरैजसो पुराना खाल्डा मेटिइसकेका छन्।
अङ्क विभाजन
- क. तीव्र वेगका कारण तातेर हावामै (उल्का बनेर) जलेर सकिने लेखेमा।
- ख. चन्द्रमामा जलाउने हावा नभएको (र खाल्डा नमेटिने) र पृथ्वीको हावाले जलाइदिने (मौसमले पुराना खाल्डा मेटाउने) लेखेमा।
खण्ड (घ)
4 × 4 = 16तलका प्रश्नको लामो उत्तर लेख्नुहोस्।
दिइएको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर लेख्नुहोस्।
कक्षा 8 मा पढ्ने किरणले आफ्नी सहपाठी सुजाताको नाम र फोटो राखेर सामाजिक सञ्जालमा एउटा खाता बनाए। त्यस खाताबाट उनले सुजाताका साथीहरूलाई पैसा माग्दै सन्देश पठाए। उनले फिल्म बनाउनेको अनुमतिबिनै फिल्म बाँड्ने एउटा वेबसाइटबाट नयाँ फिल्म डाउनलोड गरेर साथीहरूलाई पनि बाँडे। सुजाताले थाहा पाएपछि किरणले भने, “यो त ठट्टा मात्र थियो। इन्टरनेटमा गरेको कामका लागि कसैलाई सजाय हुँदैन।”
- क.सुजाताको नाममा खाता बनाएर किरणले कुन किसिमको साइबर अपराध गरे? (1)
- ख.फिल्म बाँडेर उनले कम्प्युटर आचारसंहिताको कुन नियम तोडे? (1)
- ग.यसका लागि कसैलाई सजाय हुँदैन भन्ने किरणको भनाइ ठिक हो? कारण दिनुहोस्। (1)
- घ.अब सुजाताले गर्नुपर्ने कुनै एउटा काम सुझाव दिनुहोस्। (1)
उत्तर
- क.पहिचान चोरी: उनले सुजाताको नाम र फोटो प्रयोग गरेर आफूलाई सुजाता भनी देखाए र अरूलाई ठगे।
- ख.बौद्धिक सम्पत्तिको सम्मान: उनले कपिराइट भएको सामग्री (फिल्म) अनुमतिबिना कपी गरेर बाँडे।
- ग.ठिक होइन। साइबर अपराध गम्भीर अपराध हो र कानुनअनुसार यसमा सजाय हुन्छ। नेपालमा इलेक्ट्रोनिक लेनदेन ऐन, 2063 ले कम्प्युटर ठगीमा (2 वर्षसम्म कैद, रु 1 लाखसम्म जरिमाना वा दुवै) सजाय तोकेको छ र प्रतिलिपि अधिकार ऐन, 2059 ले फिल्मजस्ता सिर्जनाको संरक्षण गर्छ।
- घ.कुनै एक: खाता र सन्देशका स्क्रिनसट राख्ने; आमाबुबा वा शिक्षकलाई भन्ने; नक्कली खाताबारे सामाजिक सञ्जालमा उजुरी गर्ने र साथीहरूलाई पैसा नपठाउन भन्ने; नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोमा उजुरी गर्ने।
अङ्क विभाजन
- क. पहिचान चोरी (अर्काको व्यक्तिगत जानकारी प्रयोग गरेर आफूलाई त्यही व्यक्ति भनी देखाउने) लेखेमा।
- ख. बौद्धिक सम्पत्तिको सम्मान (कपिराइट भएको सामग्री अनुमतिबिना कपी नगर्ने, नबाँड्ने) लेखेमा।
- ग. ठिक नभएको र साइबर अपराधमा कानुनअनुसार सजाय हुने (इलेक्ट्रोनिक लेनदेन ऐन, 2063 वा प्रतिलिपि अधिकार ऐन, 2059) लेखेमा।
- घ. कुनै एक उचित काम (स्क्रिनसट राख्ने, आमाबुबा वा शिक्षकलाई भन्ने, खाताबारे उजुरी गर्ने, साइबर ब्युरोमा उजुरी गर्ने) लेखेमा।
दावाले 1.8 m लामो गलले 900 N तौल भएको ढुङ्गा उचाल्छन्। उनी ढुङ्गामुनि पर्ने छेउबाट 0.3 m टाढा गलमुनि सानो ढुङ्गा राखेर फलक्रम बनाउँछन् र गलको अर्को छेउ तल थिच्छन्।
- क.यहाँ गल कुन श्रेणीको उत्तोलक हो? कारण दिनुहोस्। (1)
- ख.घर्षण नभएको भए चाहिने इफोर्ट उत्तोलकको सिद्धान्तअनुसार हिसाब गर्नुहोस्। (1)
- ग.वास्तवमा दावाले 250 N इफोर्ट लगाउनुपर्छ। गलको यान्त्रिक फाइदा हिसाब गर्नुहोस्। (1)
- घ.गलको कार्यक्षमता हिसाब गर्नुहोस्। (1)
उत्तर
- क.पहिलो श्रेणीको उत्तोलक, किनभने फलक्रम (सानो ढुङ्गा) लोड (ढुङ्गा) र इफोर्ट (दावाका हात) को बिचमा छ।
- ख.लोड दुरी L.D. = 0.3 m; इफोर्ट दुरी E.D. = 1.8 m − 0.3 m = 1.5 m। उत्तोलकको सिद्धान्तअनुसार,
- ग.
- घ.
अङ्क विभाजन
- क. पहिलो श्रेणी र फलक्रम लोड र इफोर्टको बिचमा भएको लेखेमा।
- ख. E = 900 × 0.3 ÷ 1.5 = 180 N निकालेमा।
- ग. MA = 900 ÷ 250 = 3.6 निकालेमा।
- घ. VR = 1.5 ÷ 0.3 = 5 र कार्यक्षमता = 3.6 ÷ 5 × 100% = 72% निकालेमा।
थर्मसमा राखेको चिया धेरै घन्टासम्म तातै रहन्छ।
- क.थर्मसका काँचका दुई भित्ताबिचको ठाउँलाई किन शून्य स्थान (हावा नभएको) बनाइन्छ? (1)
- ख.काँचका भित्ताका सतहलाई किन चाँदीजस्तो टल्किने बनाइन्छ? (1)
- ग.बिर्को किन काग वा प्लास्टिकको बनाइन्छ? (1)
- घ.के त्यही थर्मसले चिसो पानीलाई पनि चिसै राख्न सक्छ? कारण दिनुहोस्। (1)
उत्तर
- क.शून्य स्थानमा कुनै कण नहुने भएकाले ताप त्यहाँबाट सञ्चालन वा संवाहनबाट पार हुन सक्दैन।
- ख.टल्किने सतहले कम ताप फाल्छ र ताप किरणलाई फर्काउँछ। त्यसैले विकिरणबाट हुने ताप हानि कम हुन्छ।
- ग.काग र प्लास्टिक तापका कुचालक हुन्। बिर्कोले तातो हावालाई माथिबाट संवाहनबाट बाहिर जान दिँदैन (र वाष्पीकरण रोक्छ)।
- घ.सक्छ। यिनै भागले बाहिरको तापलाई पनि सञ्चालन, संवाहन र विकिरणबाट भित्र आउन दिँदैनन्। त्यसैले चिसो पानी चिसै रहन्छ।
अङ्क विभाजन
- क. शून्य स्थानले सञ्चालन र संवाहन रोक्ने (कण नहुने) लेखेमा।
- ख. टल्किने सतहले ताप किरण फर्काएर विकिरण कम गर्ने लेखेमा।
- ग. काग वा प्लास्टिक कुचालक हुने र माथिबाट हुने संवाहन (र वाष्पीकरण) रोक्ने लेखेमा।
- घ. सक्ने र बाहिरको ताप पनि भित्र आउन नसक्ने लेखेमा।
कुनै तत्त्व X को पारमाणविक सङ्ख्या 16 छ।
- क.उक्त तत्त्वको नाम र सङ्केत लेख्नुहोस्। (1)
- ख.सेलमा इलेक्ट्रोन देखाउँदै यसको परमाणुको बनावट कोर्नुहोस्। (1)
- ग.यसको संयुज्यता लेख्नुहोस्। (1)
- घ.यो तत्त्व आधुनिक पेरियोडिक तालिकाको कुन ग्रुप र कुन पिरियडमा पर्छ? (1)
उत्तर
- क.सल्फर, सङ्केत S।
- ख.न्युक्लियसमा 16 प्रोटोन र 16 न्युट्रोन; 16 इलेक्ट्रोन तीनओटा सेलमा: K मा 2, L मा 8 र M मा 6 (2, 8, 6)।
- ग.2: यसको संयुज्यता सूचक सेलमा 6 ओटा इलेक्ट्रोन छन् र 8 पुर्याउन यसले 2 ओटा इलेक्ट्रोन लिन्छ (8 − 6 = 2)।
- घ.ग्रुप 16 (बाहिरी सेलमा 6 इलेक्ट्रोन) र पिरियड 3 (3 ओटा सेल)।
अङ्क विभाजन
- क. सल्फर र S लेखेमा।
- ख. न्युक्लियसमा 16 प्रोटोन र K, L, M सेलमा 2, 8, 6 इलेक्ट्रोन भएको परमाणु कोरेमा।
- ग. संयुज्यता 2 लेखेमा।
- घ. ग्रुप 16 र पिरियड 3 लेखेमा।
जम्मा प्राप्ताङ्क
0 / 50
30 प्रश्नमा अझै अङ्क दिइएको छैन
एकाइअनुसार कटेका अङ्क
प्रश्नमा अङ्क दिएपछि प्राप्ताङ्क यहाँ देखिन्छ।
